Rettleiing turdans

Danserettleiingar
Turdans

Her finst det omtale av ein del dansar som er vanleg i bruk i norske leikarringar. Eg har teke utgangspunkt i dansar som er brukt i Symra i seinare år. Rettleiingane er relativt stutte. Sume plassar er det også laga såkalla kortversjonar i stikkordsform til hjelp for minne. Dersom dansane er omtala i rettleiingsbøker, er det også vist til desse. Eller til omtale andre stader på Internett.
Tilbake til danseoversynet

Tremannsril frå Aure
Dansen står i Danse, Danse Lett. Tremannsdans med tre korte turar til reinlendermusikk. Normalt ein gut i midten og ei jente på kvar side tar saman med lette taket. Jentene tar også saman framfor guten med "ledig" hand. Det kan også vere ei jente og to gutar, då dansar jenta i midten. Ein stiller seg etter kvarandre i stor ring og dansar i motsols ring. Det skal vere godt samspel i dansen - flørtedans.

1. Alle dansar framover med reinlendersteg utan hopp det første veket. Han i midten tar til med venstre fot, dei på sida med yste fot. Åtte reinlendersteg.

2. Jentene slepper taket med kvarandre. Han i midten dansar høgre arms armkrok med dei to jentene, først med den til høgre, så venstre hands armkrok med andre jenta. Dettte blir så dansa ein gong til.

3. Så dansar han i midten over til venstre hands jente på to steg (venstre, høgre), tar saman med samdanstak 3 (venstre rundt overarm, høgre rundt ryggen), dei står rett mot kvarandre. Dei hoppar rundt på 6 hoppsteg som i vanleg reinlender. Helst skal dei kome tre gonger rundt, men det blir travelt, så to gonger rundt går betre for mange. Så set guten frå seg jenta, og går over til andre jenta på to gåsteg (venstre, høgre), og dansar på same måten rundt med henne. Dette skjer så ein gong til (ein gong med kvar av jentene). Så byrjar dansen på nytt.
tilbake til toppen av dokumentet

Sandsværril i små ringar med 3 par
Denne dansen kan også dansast i stor ring (står i turdansboka). Dansen høver godt til framsyning. Det skal vere liv og fart i dansen, guten skal "vise seg fram" for jenta i figureringa. Vanlege polkasteg med hopp (galoppsteg) (bytomfotsteg) i heile dansen. Jenta held i stakken med begge ledige hender, guten let hendene hanga fritt. Musikken er vanleg rilmusikk - det finst spesiell musikk på ein av turdans-CD'ane. Tre par stiller opp i ring med det lette taket.

1. Stjerne med sola, og stjerne mot sola. Guten byrjar stjerna mot eiga jente, venstre fot og venstre hand inn i ringen (jenta har høgre inn i ringen). slik at det dannar seg ei "stjerne". Så rask snuing rundt mot framand, og motsett fot inn i ringen på neste polkasteg. Til saman åtte polkasteg i medsols retning. Så dansar vi på same måten tilbake motsols. Ingen appell når vi snur, berre rask snuing rundt.

2. Figurering og kjede to gonger. Først firurering med eigen. Guten figurerer mot eiga jente, guten framover og jenta bakover 8 takter i motsols ring. (Guten kan "vise seg fram", slå seg på hælen, danse rundt seg sjølv, kruke etc.) På 8. steget snur begge raskt rundt mot framand (mot venstre) og figurerer tilbake 8 firurersteg. Så dansar vi open kjede (utan å ta saman). Guten byrjar då på skrå ut av ringen, jenta på skrå inn i ringen - vi byrjar mot framand. Vi går forbi ei jente på kvart bytomfotsteg til vi har passert eiga jente 2. gongen. Då snur vi mot eigen med tre appellar. Så dansar vi dette oppatt ein gong til (firurering mot eigen, firurering mot framand og open kjede).

3. Stjerne med sola, og stjerne mot sola. Vi dansar stjerne på nytt slik som i første tur. (Musikken på turdansplata er slik at det blir berre stjerne ein veg.)

tilbake til toppen av dokumentet

Schottis från Särna (svensk)
Denne dansen lærde Vebjørn av Søren Strandberg, 1999. Dansen står i Svenske dansebøker.Dette er ein svensk reinlendervariant som Sunnmørsreinlender byggjer på. Det er fire korte turar. Tur 1, 2 og 4 vert dansa to gonger, medan 3. tur blir dansa berre ein gong (tur 3 er lengre og fyller ut heile musikken). Vanleg reinlendermusikk. Når vi "hoppar rundt" i reinlenderen, brukar vi raske bytomfotsteg i staden for hoppsteg, slik som i Sunnmørsreinlender. Parvis oppstilling i stor ring, ringen sviv mot sola. Både jente og gut startar på ytre fot i alle turar slik som er normalt i reinlender. Husk framdrift i alle delene i dansen!

1. Vanleg reinlender tur. Vi tar saman med vanleg reinlendertak (arm bak på ryggen til jenta). Vi dansar to reinlendersteg framover, og så rundt to gonger (slik som i vanleg open reinlender). Dette skjer to gonger.

2. Jenta under armen tur. Vi tar saman med det lette taket. På første reinlendersteget dansar jenta motsols under armen til guten, og på neste reinlendersteget dansar dei framover, og så to gonger rundt, på 4 takter. Dette skjer to gonger.

3. Hælen og tåa tur. Vi tar saman med vanleg reinlendertak som i første tur. Først dansar vi eit vanleg reinlendersteg framover. Så tar vi hælen fram og i golvet med inste fot, og så foten bak med tåa i golvet også med inste fot på dei neste to taktene. Så dansar vi eit vanleg reinlendersteg framover att, og så "hælen og tåa" ein gong til som ovanfor, no blir det med yste fot. Så direkte på runddans 4 gonger rundt på 8 takter (altså dobbelt så lenge rundt som vanleg).

4. Utslagsturen. Vi tar saman med det lette taket. Guten dansar eit reinlendersteg på skrå inn i ringen, jenta ut av ringen. Så neste reinlendersteg på skrå mot kvarandre att, begge klappar i hendene på starten av andre reinlendersteget. Så dansar para rundt to gonger på 4 takter. Dette skjer to gonger. Så byrjar dansen på nytt att. Det høver godt at guten rykkje fram til neste jente når dansen byrjar på nytt.

tilbake til toppen av dokumentet
Schottis från Åland (svensk)
Denne lærde Vebjørn Bakken av Hareid leik- og gamaldansklubb, og har vore brukt i Symra frå hausten 1999. Det er ein bytedans. Kan dansast til vanleg reinlender-musikk.

Dansemåte
Oppstilling parvis i stor ring, held saman med det lette taket. Alle dansar to reinlendersteg innover, guten byrjar med venstre og jenta med høgre. Så fire hoppsteg tilbake på plass. Så dansar jentene det same medan gutane står i ro og klappar takta. Så rykkje gutane inn, tar herdatak med kvarandre og dansar medsols i indre ring med reinlendersteg utan hopp 8 steg (stor fart og vill dans!), medan jentene står på sin plass og trør små steg på staden og held i stakken. Så tar guten fatt i den jenta som står der han er komen, tar vanleg reinlendertak og dansar framover to vanlege opne reinlender-turar (framover to r-steg og rundsnu). Så startar det heile oppatt. Dansar så lenge ein vil. Det kan lett skje at jente og gut ikkje finn kvarandre i første omgang, då må dei springe til den som er ledig.
Variant: I staden for å stå i ro på staden og trø stega, kan jentene danse med polkasteg motssols på den store ringen.
tilbake til toppen av dokumentet
"Reinlendervariant lært på Hareid"
Dansen lærde Vebjørn Bakken av Hareid leik- og gamaldansklubb, og har vore brukt i Symra frå hausten 1999. Dei hadde ikkje noko spesielt namn på dansen. Kan dansast til vanleg reinlendermusikk. Vanleg pardans.

Dansemåte
Dansen går på 8 reinlendersteg. Vi startar med å halde saman høgre hand til gut i venstre for jenta, og venstre for gut i høgre for jenta, halvt vendt mot kvarandre.Først dansar vi tre vanlege reinlendersteg framover. Men på andre steget fører vi høgrehendene over og framom venstrehendene, og på tredje steget er hendene som på første. På fjerde steget dansar guten bakom og til høgre for jenta (og jenta framom og til venstre for guten), og dei slepper ikkje taket, men guten løfter høgrehanda høgt (og jentas venstre), og slik at guten si venstrearm til slutt ligg tett inntil ryggen på jenta. På femte steget slepper guten straks venstrearma, løfter høgrearma og dansar framom jenta og over på venstre sida, og legg jenta si venstrehand ned på si høgre skulder. På sjette steget dansar dei eit vanleg ope reinlendersteg framover (guten har høgrearma om livet på jenta). Til slutt dansar dei vanleg reinlender-rundsnu med vanleg tak to gonger rundt.
tilbake til toppen av dokumentet
"Polka med støyt"
Dansen lærde Vebjørn Bakken og nokre andre frå Symra på eit kurs i Nordmørspols under NU-stemnet på Sunndalsøra sumaren 1999. Det var Ragna og Anders Ansnes som rettleidde nordmørspolsen, og denne masurka-varianten tok dei innimellom som "kvile" frå polsdansen. Han har vore brukt i Symra frå hausten 1999. Kan dansast til vanleg masurka-musikk. Vanleg pardans i motsols ring.

Dansemåte
Først dansar ein 4 masurkasteg (trø, svikt, svikt) den vanlege vegen (guten ryggen inn i ringen), men fremste handa skal støytast fram ein gong for kvart masurkasteg. Så dansar ein polkamasurka steg først eittt mot venstre (motsols) og så 3 steg mot høgre (medsols). Då har guten fått ryggen ut av ringen. Så 4 masurkasteg (utan støyt) "motsett veg", dvs guten har ryggen ut av ringen og dansar mot høgre. På dei 4 siste stega er det polkamasurka mot høgre (medsols). Etter det har guten igjen fått ryggen inn i ringen og dansen byrjar på nytt.
tilbake til toppen av dokumentet
Fødelsesdagsvals til Mona (svensk)
Dansen lærde Vebjørn Bakken av Søren Strandberg, og har vore brukt i Symra frå hausten 1999. Benny Andersson skreiv denne valsen på 80-talet, og einkvan i Sverike laga dansemåte til han, og dansen har etter det vore mykje brukt av folkedansarar i Sverike. Det er ein bytedans, og alt foregår i stor ring. Valsen er å finne på CD'en "Klinga mina klokkor" av Benny Andersson.

Dansemåte
Dansen er delt i tre: Hovuddelen av dansen blir først dansa to gonger heilt likt, og til slutt blir ein kort ekstradel dansa.
Hovuddelen er delt i to deler: "Danse-forbi-kvarandre"-delen og "kjede"-delen.
Oppstilling parvis i stor ring, nokså tett saman, utan å halde i hop. Først kjem eit etter måten langt forspel der ein står i ro. Så startar det: Først eit valsesteg mot framand, og så eit mot eigen, og så dansar guten bak og forbi framand jente (og jenta framom og forbi guten) på to valsesteg samtidig som dei dansar ein gong rundt seg sjølv den naturlege vegen. Guten har no bytt plass med framand jente. Dette skjer til saman 5 gonger, og då er "danse-forbi-kvarandre"-delen slutt.
Så startar kjede-delen. Guten snur seg og tar høgre i høgre med den jenta han nyss dansa forbi (gutane dansar altså motsols i ringen i kjeda, medan jentene dansar medsols). Han tar høgre i høgre med første jenta på første valsesteget, så venste i venstre med neste jenta han møter på andre steget, og tar høgre i høgre med den tredje jenta og henne svingar han rundt med sola ein gong på to valsesteg. Så tar han høgre i høgre med den jenta han nettopp svinga rundt, derpå venstre i venstre med neste, og høgre i høgre med den neste att (det blir femte jenta). Denne jenta svingar han rundt og dei held straks fram med vanleg vals i same rotasjonsretning (med sola), heilt til det veket er slutt. Denne delen av kjeda som er dansa så langt, blir så dansa oppatt ein gong til. Då er kjede-delen slutt. (Når gjenta går rundt, bør ho halde seg i ytterkanten av ringen, slik at det blir lettare for guten å kome i gang med valsen.)

No blir hovuddelen dansa ein gong til.

Den korte slutt-delen er slik: Alle tar saman med lett tak vendt inn i ringen. Så dansar dei eit valsesteg mot framand, eit mot eigen, og eit mot framand att, og dansar så vals to gonger rundt med eigen, og inn på plass.
Eller så kan ein berre danse vals heilt til musikken er slutt.

Pass på: La ikkje ringen bli for stor! Trø valsestega heilt ut! Lytt til den fine musikken!
tilbake til toppen av dokumentet

Reinlendervariant frå Røros
Variant som vi lærde av Anders Saxhaug/Marianne Dahl i Symra hausten 2001. Variant av vanleg reinlender pardans.

Dansemåte:
Vi held saman som i attersteg frå songdans (eller Innharadpols). Det er to turar. Vi dansar først eit reinlendersteg framover (byrje med yste fot). Så trør vi tilbake på inste fot med god tyngd. Så dansar vi det same ein gong til: reinlendersteg og eit steg tilbake. Så dansar vi to reinlendersteg framover og hoppar rundt, medan vi har same handtaket bak på ryggen til jenta, og elles er samdanstaket likt samdanstak nr 3 (venstre arma til guten om overarben til jenta). Andre turen dansar vi med det same samdanstaket medsols hamborgar. tilbake til toppen av dokumentet
Reinlendervariant med to gåsteg
Variant som vi lærde i Symra hausten 2001. Variant av vanleg open reinlender pardans.

Dansemåte:
Vi dansar to vanlege reinlendersteg framover (det lette taket, byrje på yste fot). Då vrir vi oss så vi dansar to gåsteg på skrå bakover (men i danseretninga). Og slik held vi fram.
tilbake til toppen av dokumentet
Reinlendervariant frå Nordmøre
Variant som vi lærde i Symra hausten 2001 av Alf Steinar Nekstad. Variant av vanleg open reinlender pardans.

Dansemåte:
Først dansar vi to vanlege reinlendersteg framover (det lette taket, byrje på yste fot). Så dansar vi to reinlendersteg til framover, men det første av desse startar med hopp på begge føtene (møter golvet med begge i ein appell). Så dansar vi rundt med vanleg reinlenderrundsnu, men dobbelt så lenge som vanleg. Dette blir altså ein "dobbel reinlender" (dobbelt framover og dobbelt rundt).
tilbake til toppen av dokumentet
Reinlendervariant frå Vestvågøy
Variant som vi lærde i Symra hausten 2001 av Alf Steinar Nekstad. Variant av vanleg open reinlender pardans.

Dansemåte:
Vi dansar først eit vanleg reinlendersteg framover (halde "bak på ryggen-tak"). Neste reinlendersteg dansar vi slik: trø på inste litt bakover, trø så på yste litt bak det første steget igjen, og så trør vi litt framover med svikt på inste att (vi vender rett framover heile tida). Så dansar vi rundt med vanleg reinlenderrundsnu.
tilbake til toppen av dokumentet
Reinlendervariant frå Sunnmøre
Variant som vi har dansa i Symra i mange år. Vebjørn Bakken har lært han bort. Variant av vanleg open reinlender pardans.

Dansemåte:
Dette er ein slags "dobbel reinlender". Først dansar vi 4 reinlendersteg framover (lette taket, byrje på yste), og så dansar vi rundt 4 gonger med vanleg reinlenderrundsnu. Når vi dansar framover dansar vi i "siksak": Først framover og frå kvarandre, så framover og mot kvarandre (og dette dansar vi ein gong til). Når vi har dansa fram og mot, kjem vi heilt inntil kvarandre. Godt samspel.
tilbake til toppen av dokumentet
Valsevariant - Kalle P's vals
Ein variant av vanleg vals som vi lærde i Symra hausten 2001. Ein svært vanleg variasjon på vanleg vals, og det finst ulike vriar på denne varianten.

Dansemåte:
Vi held saman med det lette taket og dansar to valsesteg framover (byrje på yste foten). Sår snur vi raskt på slutten av 2. steget (guten snur medsols, jenta motsols) tar saman med motsett hand, og dansar to valsesteg bakover. Så dansar guten to valsesteg motsols under armen (medan jenta dansar framover medsols); og dansar så det same ein gong til. Etter dette vender både guten og jenta i danseretninga, jenta er framfor guten. Vi dansar nå to valsesteg framover samtidig som jenta dansar under armen medsols. Så byter begge hand, og dansar framover to valsesteg til med jenta under armen. Så dansar dei vanleg medsols rundvals resten av veket med samdanstak 1(to gonger rundt).
tilbake til toppen av dokumentet
Polkavariant frå Finnmark
Ein "nyare" (?) polkavariant, slik vi lærde han i Symra på etterjulsvinteren 2002 av rettleiaren Astrid Skrindo. Pardans, i vanleg stor motsols ring. vanleg polkamusikk. Vanleg ope samdanstak (samdanstak 1). Det er eit "poeng" i denne dansen at ein heile tida kjem i "utakt" med musikken samanlikna med vanleg polka.

Dansemåte:
1. del. Framover langs ringen. Guten startar med fronten i danseretninga, jenta med ryggen i danseretninga. Guten startar med venstre innover/bakover mot sentrum av ringen (jenta fram med høgre), så kryssar han høgre litt bak og vidare innover mot sentrum, samtidig med at han bøyer ned noko på venstre fot, medan jenta fylgjer guten med venstre fot på kryss framover og over venstre fot. Desse to stega tar altså guten halvt inn mot sentrum av ringen. Så tar dei to bytomfotsteg langs ringen, guten framover og jenta bakover (guten må då vri seg litt mot venstre på første steget). Ein tel altså: "gå, gå bytomfot, bytomfot" medan ein dansar dette. Ein dansar no nokre slike steg (f.eks. 4-6) før ein byrjar på første rundsnuen (rettsnuen).

2. del. Eintakts rettsnu (med sola). På denne rundsnuen trør guten: Venstre fot "bak og rundt" (jenta høgre fram og rundt), vrir så vidare rundt på venstre og tar eit "polka-bytomfotsteg" vidare rundt, slik at ein har kome heilt rundt på desse to stega. For å kome ein gong rundt tel ein altså: "gå, bytomfot". Ein dansar gjerne nokre gonger (f.eks. 4-6) rundt slik før går over til den andre rundsnuen (3. del). Det fungerer bra å gå rett over frå del 1 til del 2.

3. del. Vanleg vrangsnudd polka (mot sola). På denne rundsnuen dansar paret vanleg polka rundt motsols. Ein tel altså: "bytomfot, bytomfot". For å kome over frå del 2 til del3, vil det vere naturleg å ta to gåsteg som overgang (for å avslutte rotasjonen og byrje å rotere andre vegen).

Etter at ein har dansa 3. del nokre gonger, startar ein så på del 1 att, kanskje med eit gåsteg eller to som "mellomsteg" for å kome på rett fot (avhengig av kvar i rundsnuen ein er når ein startar på del 1 att).

Sjølvsagt kan ein kombinere dei tre delene i den rekkjefylgje ein vil, men det er vanleg å starte dansen med del 1.
tilbake til toppen av dokumentet

Pariser
Ein liten turdans, pardans, som har vore brukt mange stader på Vestlandet. Han liknar mykje på 1. turen i Pariserpolka. Vi lærde han i Symra 13. mars 2002 av Victoria Carlsen og Bjørn Callin.

Dansemåte:
Oppstilling parvis i stor ring. Vi dansar mot sola. Tar saman med begge hendene og byrjar med yste foten. Vi går 3 gåsteg og inntil på fjerde mot sola, og så 3 steg og inntil tilbake med sola. Så går vi 4 gåsteg mot sola samtidig med at vi for kvart steg fører hendene fram og tilbake (fram på første steget, tilbake på andre, fram på tredje og tilbake på fjerde). Så tar vi saman og dansar to gonger rundt likeeins som i første turen på Pariserpolka.
Variant: I staden for å føre begge hendene fram og tilbake, kan vi berre føre den "bakre" handa fram og tilbake, under den fremste.
tilbake til toppen av dokumentet
Rugen og Sjutrøar
Ein kombinasjon av Rugen og Sjutrøar, dansa parvis i stor ring. Vi lærde han i Symra første gongen 13. mars 2002 av Victoria Carlsen og Bjørn Callin.

Dansemåte:
Vi repeterer først Rugen. Oppstilling parvis på stor ring med samdanstak 1, vendt mot kvarandre og med sida inn mot sentrum av ringen. Vi dansar 6 sidesteg innover mot sentrum, appell på 7. steget og "kviler" på 8. taktslaget. så dansar vi sameleis ut frå sentrum av ringen tilbake til der vi starta. Så dansar vi eit sidesteg og eit appellsteg med halv vridning inn mot sentrum mot sola, og eit sidesteg og eit appellsteg tilbake igjen med sola, og held fram rotasjonen med å hoppe rundt to gonger som i reinlender. Det siste (halv vending med mot og med sola og to gonger rundt) dansar vi ein gong til.
Så repeterer vi Sjutrøar. Han er nesten sameleis som Rugen, men i første delen av dansen dansar vi langs ringen medsols, istaden for å danse inn mot sentrum av ringen. Andre del er heilt lik Rugen. Når vi startar, har guten ryggen inn i ringen. Vi tar 6 sidesteg, apell på 7. steget og på "kvilesteget" snur vi 180 grader mot sola på "fremste" foten. Slik at dei neste sidestega også blir i danseretninga. På "kvilesteget" dreiar vi igjen 180 grader, men no med sola. Den neste delen er så heilt lik Rugen.

Annakvart par dansar Sjutrøar og Rugen. Vi deler no opp para slik at annakvar par skal danse Rugen og annakvart Sjutrøar. Medan Rugen-paret dansar inn og ut, dansar så Sjutrøarparet forbi Rugenparet sin plass og dansar andre del av dansen der, slik at andre del av delsen dansar alle på ein stor ring. Vi dansar så mange gonger som musikken vil (8-12 gonger?).
tilbake til toppen av dokumentet
Svensk polka i ring - utan namn
Ein liten turdans i stor ring. Bytedans. Vi lærde han i Symra 13. mars 2002 av Victoria Carlsen og Bjørn Callin.

Dansemåte:
Oppstilling parvis i stor ring med det lette taket, alle vendt inn mot sentrum og alle held saman. Vi dansar først 16 sidesteg (polkasteg) mot venstre medsols og så tilbake mot høgre (med ein appell i det vi startar tilbake). Så tar vi saman til høgre hands kjede med eigen og går med gåsteg til vi møter 7. jenta med tre appellar. Så går vi kjeda vidare til vi møter 14. jenta. Vi dansar så vanleg rettsnudd polka rundt og langs ringen resten av dansen (16 steg). Så tar vi saman til ring att og byrjar dansen på nytt.
Variant: I den siste polkarundsnuen kan vi danse rettsnudd polka dei første 8 stega og så vrangsnudd polka resten av rundsnuen.
Dans i to ringar. Dersom vi er nokså mange par, kan vi dele inn i to ringar, ein indre ring og ein større ytre ring. Dei to ringane dansar no i kvar si retning, til dømes den ytre mot sola (som ovanfor), og den indre med sola. Er vi retteleg mange kan vi ha 3 ringar der midt-ringen dansar i motsett retning av dei to andre.
tilbake til toppen av dokumentet
Tølasteppen
Pardans i stor motsols ring. Polkamusikk. Vi lærte han i Symra i oktober 2002 av Anne Hval Jensen og Geir Halstensrud og i november litt annleis av Turid og Magne Sørøy. Her er han i siste variant. Finst også på www.folkdans.se.

Dansemåte:
Oppstilling parvis i stor ring med det lette taket. Vi dansar først 3 gåsteg (i danseretninga) og inntil (starte på yste foten, gå, gå, gå, inntil). Så slepper dei taket og gut og jente byter plass på eit bytomfotsteg (sidelengs) og to gåsteg. På gåstega snur gut og jente slik at dei blir ståande mot kvarandre. Så går dei på 4 gåsteg ein gong rundt kvar for seg (guten medsols, jenta motsols) medan dei avanserer litt i danseretninga, og blir ståande front mot front att. Utan å ta saman dansar dei no eit lite bytomfotsteg sidelengs mot danseretninga. Så tar dei saman med ope tak (samdanstak I) men med "motsette hender" og dansar i danseretninga eit bytomfotsteg og to gåsteg. På første gåsteget bøyer dei (side ved side) djupt i inste kne. Så skifter dei handtak til "vanleg" samdanstak I og dansar tilsvarande mot danseretninga (bytomfot, bøy ned og opp igjen). Utan å skifte tak dansar dei no eit polkasteg i danseretninga og rundt med sola, og deretter rundt to gonger saman på 4 svivesteg. Dei avsluttar så med å løyse opp samdanstaket og jenta sviv 2 gonger under armen (guten tar 4 gåsteg, jenta 4 svivesteg) samtidig som dei avanserer i danseretninga.
Så byrjar dansen frå start igjen.
tilbake til toppen av dokumentet
Firkantreinlender (reinlender frå Internett)
Bytereinlender i stor ring. Vi lærte han i Symra i november 2002 av Turid og Magne Sørøy. Dei hadde funne dansen på Internett. Sjå www.folkdans.se

Dansemåte:
Oppstilling i stor ring med det lette taket, der alle har front inn i ringen, alle held saman. Vi startar alle på venstre. Vi dansar først 1 reinlendersteg rett inn mot sentrum av ringen, så eit steg til høgre, så eit steg rett bakover (rygge) og så eit steg til høgre att. Så dansar vi eit reinlendersteg mot venstre, så eit steg rett inn i ringen, så eit steg til venstre og til slutt eit steg bakover (rygge). No slepper alle taket. No dansar guten to reinlendersteg rett inn i ringen (mot sentrum) og snur rundt motsols på siste svikten slik at guten til slutt vender ut av ringen igjen. På desse to reinlenderstega står jenta først i ro på første steget (jenta byter fot for å kome på rett fot i runddansen etterpå), og dansar så rett mot guten på andre steget. Så dansar både gut og jente to reinlendersteg ut av ringen att, jenta baklengs (rygger) og guten framover. Guten dansar no "mot" framand jente. Så tar guten saman med framand jente og dansar 8 hoppsteg rundt på vanleg reinlendervis i motsols stor ring. Så byrjar dansen på nytt att (med den nye jenta).
tilbake til toppen av dokumentet
"Tante Ingeborg"
Polkamusikk. Pardans i stor motsols ring. Totrinnssteg frå polkamasurka (omtrent som framover i Varsovienne) og bytomfotsteg frå polkamasurka (1, 2, 3 med trø, trø, trø). Vi lærte han i Symra i november 2002 av Turid og Magne Sørøy. Til dansen høyrer den teksten som står under. Dansen står også i boka "Dansetradisjonar frå Vest-Agder" av Egil Bakka, Brit Seland og Dag Vårdal (1990) s. 195.
Dansemåte:
Oppstilling parvis på stor ring i danseretninga (motsols). Vi held saman med akslevendings-taket (høgre hand til guten tar saman med høgre for jenta over skuldra til jenta, og venstre hendene saman ut og framfor paret). Jenta litt på skrå til høgre framfor guten. Begge startar på venstre fot. Det er opptakt på "Ingeborg". Først to totrinnssteg framover. Så på 1 bytomfotsteg frå polkamasurka byter gut og jente plass (på 1, 2, 3) (guten krysser bak jenta). Så dansar dei igjen eit totrinnssteg framover. Dette blir så dansar ein gong til: Først 2 totrinnssteg framover, så byter gut og jente plass på 1, 2, 3, og så eit steg framover att. (Då er dei første 4 linene av teksten ferdig, sjå nedanfor.) Så byte plass på 1,2,3 og eit steg framover. Så byte plass tilbake igjen og eit steg framover. Dette siste ein gong til: Byte plass og eit steg framover. Og så til slutt byte plass igjen og eit steg framover. Då er teksten ferdig, og dansen byrjar frå starten att.

Teksten som høyrer til:
Tante Ingeborg, tante Ingeborg
hvorfor hinker du så?
Kan'kje hjelpe det, kan'kje hjelpe det,
he så vondt i mi tå.
He du vondt i di tå,
så til doktoren gå.
He du vondt i di tå,
så til dokteren gå.
tilbake til toppen av dokumentet
Bytereinlender
Byte-reinlender i stor motsols ring. Guten avanserer for kvar omgang to jenter framover mot sola (og jenta medsols). Vi lærte han i Symra i november 2002 av Turid og Magne Sørøy.
Dansemåte:
Oppstilling parvis på stor ring i danseretninga (motsols). Vi held saman med vanleg tak som til open reinlender. Først dansar para to reinlendersteg framover. Så hoppar vi parvis rundt ein heil gong på 4 hoppsteg (armkrok-tak). Så dansar alle to reinlendersteg i kjede. Gutane mot sola og jentene med sola. Vi startar med venstre i venstre med "framand". Den andre jenta vi møter hoppar vi så rundt med som i vanleg open reinlender. Så byrjar vi dansen på nytt framover att med vår nye partnar.
tilbake til toppen av dokumentet
Skøyteløperreinlender ("Salte hunder")
Reinlendervariant med 3 turar. Visstnok frå USA.. I stor motsols ring. Vi lærte han i Symra i november 2002 av Turid og Magne Sørøy. Finst også på Internett: www.folkdans.se.
Dansemåte:
Oppstilling parvis på stor ring i danseretninga (motsols).
1. tur. Vi held saman med kryssvendingstak (høgre arma til guten under). Først dansar para eit reinlendersteg på skrå framover og mot høgre - begge tar til på høgre fot (høgre til sides, venstre bak, høgre til sides og venstre sleng framom). Så dansar vi eit reinlendersteg på tilsvarande måte på skrå framover mot venstre, og deretter dansar vi 4 hoppsteg rett framover. Dette dansar vi så oppatt ein gong til, og avsluttar med å vende mot kvarandre, i det vi held saman venstre i venstre.
2. tur. På eit reinlendersteg byter no jente og gut plass (medan vi held saman), og på neste reinlendersteg byter vi tilbake igjen (utan å halde saman, til venstre for kvarandre) i det dansarane samtidig roterer ein gong rundt seg sjølv motsols. Så tar vi saman igjen (høgre i høgre med tommelgrep) og dansar rundt kvarandre ein heil omgang. Så byter vi til venstre i venstre og dansar det same ein gong til.
3. tur. Vi tar saman med krysstaket. På to reinlendersteg dansar vi først dette på staden: Høgre hæl i golvet (på taktslag 1), og høgre fot inntil venste og skift tyngd til høgre fot (på taktslag 2), så venstre hæl i golvet (taktslag 3) og venstre fot inntil og tyngd på begge (taktslag 4), så tar vi føtene (hælane) frå kvarandre (men tyngd på begge) (på taktslag 5), så tar vi føtene inntil kvarandre att (på taktslag 5), og så to appellsteg (høgre, venstre) (på taktslag 7 og 8). Deretter vert det fire hoppsteg rett framover (starte på høgre). Så dansar vi det same ein gong til.
Dermed kan vi starte dansen på nytt.
tilbake til toppen av dokumentet
Pedersens polka
Pardans til polkamusikk. I stor motsols ring. Vi lærte han i Symra i november 2002 av Turid og Magne Sørøy. Namnet kjem av at Turid og Magne hadde lært dansen av ein som heiter Pedersen.
Dansemåte:
Oppstilling parvis på stor ring i danseretninga (motsols). Vi tar saman med "vanleg tak" som i laus reinlender (guten tar høgre handa om livet til jenta). Både gut og jente startar på yste foten. Først dansar vi 2 polkasteg rett framover. Medan vi står på inste fot, tar vi så hæl og tå på yste foten. Deretter dansar vi ein heil gong rundt på 3 bytomfotsteg (vi beheld same samdanstaket som før), guten framover medsols og jenta bakover. Då står vi på yste fot i danseretninga att. Så tar vi høgre hæl i golvet, etterfylgt av eit bytomfotsteg rett bakover på høgre fot (høgre, venstre, høgre). Så tar vi eit lite tramp i golvet med yste fot i det foten er på veg framover for å starte dansen på nytt.
tilbake til toppen av dokumentet

Fryksdalspolska
Turdans med 4 par til polkamusikk. Vi lærte han i Symra i november 2002 av Anne Hval Jensen og Geir Halstensrud. Dansen er svensk og står i "Svenske Folkedansar Del I".
Dansemåte:
Vi stiller opp to par ved sida av kvarande og rett overfor dei to andre para (med retning som i vanlege rekkjedansar). Sett frå musikken nummererar vi para slik: Nærast musikken til venstre = par 1, paret ved sida = par 2. Rett overfor par 1 = par 3, og ret overfor par 2 = par 4. Det lette taket. Kvar av dei 6 turane blir avslutta med para dansar rundt på staden på sin faste plass. Både i denne runddansinga og ofte elles brukar vi "Fyksdalssteg" med start på venstre foten (slike steg som framover i Varsovienne).
Tur 1. Småringar medsols. Par 1 +2 dansar saman og 3 + 4 dansar saman i små ringar med Fryksdalssteg. Først 1 gong rundt med lette taket (4 steg). Så 1 gong til rundt men no med "krysstak" (vi tar rundt handleden til den som er "bak" oss, 4 steg). Så avsluttande runddans parvis til musikken er ferdig.
Tur 2. Jentene /gutane byter plass. Jentene i par 1 og 2 (og i par 3 og 4) byter plass med springsteg: Dei tar høgre i høgre på veg over og går rundt (motsols) med guten dei møter og stiller seg framfor "framand" gut med ryggen mot han. Dei tar der hendene i midja og guten legg hendene sine oppå jenta sine. Alle gjer no 4 "hælsteg", slik at vi byrjar med høgre hælen i golvet på første steget. Dei tittar på kvarande for kvart steg på same side som hælen er i golvet. Så dansar jentene tilbake til eigen parnar på same måten, men stansar no med front mot eigen gut, og dei dansar runddans parvis til veket er ute. Dette var halve turen. Så dansar vi "det same" ein gong til men no er det gutane som byter plass. Når dei tar "hælstega" har gutane armane i kryss på brystet og jentene hendene i sida på guten.
Tur 3. Samanslag/stor ring. Lette taket. Alle går rett motkvarandre på 6 springsteg/gåsteg, og para tar saman med lette taket. Så rygger all til det blir ein ring (6 steg). Så går dei mot kvarandre att med slik at ringen blir "flatklemd" i motsett retning (6 steg). Så rygger alle ut til rund ring (6 steg). så går alle mot kvarande att til flatklemd ring i "startretninga" (6 steg), så slepper para kvarandre og rygger tilbake til vanleg plass (6 steg). Så dansar alle runddans til musikken er slutt.
Tur 4. Mølle. Alle jentene tar saman med "krysstak" (som i tur 1) til medsols mølle (medan guten tar saman med lette taket tett inntil kvarandre) med 24 springsteg. Så snur mølla tilbake motsols der gutane er inst. Når dei snur roterer para slik at guten går bakover og jenta framover. Runddans til slutt.
Tur 5. "Lang rekkje". Jenta i par 1 drar med seg eigen gut og par 2 i ei "lang" rekkje mot par 3. Samtidig vender par 3 og 4 seg parvis mot musikken, løfter armane til port og startar med slengsteg (startar med å slenge høgre fot over mot venstre på første steget). Den "lange rekkje" passerer først under porten til par 3, vidare under par 4 og rundt og fram att til dei er komne til eigen plass. Der tar dei saman parvis og dannar port og byrjar med slengsteg (slik som par 3 og 4 gjorde først). Når par 2 passerer par 3, tok gut 2 med seg jenta i par 3 og hekta dei to para inn i den "lange rekkja". Når par 1 og 2 er på plass med sine portar, leiar 3. jente si "rekkje" under portane bakfrå og vidare over til sin faste plass. Straks par 3 er på plass lagar dei port og byrjar med slengsteg, og par 4 passerer under porten til par 3 og inn på sin plass og startar med slengsteg/port til veket er slutt. Til slutt dansar alle rungdans på staden det neste veket.
Tur 6. "Byte ringar". I denne turen dansar to og to par rundt i små ringar om lag som i starten av tur 1, til saman 4 omgangar med ulike parsamansettingar. Para dansar rundt på 3 Fyksdalssteg, og på fjerde steget dansar par 2/3/4 "over" og dannar ny liten ring (par 1 dansar på same plassen heilen tida). Ein må danse relativt raskt rundt i dei små ringane. Først dansar par 1+2 og par 3+4. I neste "runde" dansar par 1 + 3 og par 2 + 4. I tredje omgang dansar par 1 + 4 og 2 + 3. Og i fjerde og siste omgang dansar par 1 + 2 og par 3 + 4 som i omgang 1. Til slutt er det så parvis runddansing til musikken er slutt, som i alle dei andre turane.
tilbake til toppen av dokumentet

En framåt, to bakåt. SNOA
Pardans til polkamusikk/snoamusikk. I stor motsols ring. Vi lærte denne av Alix Cordray på Rettleiarsamlinga i BLS 9. februar 2003.
Dansemåte:
Dans snoa med 4 gåsteg framover og 4 gåsteg rundt. Dans først en gang med eigen. Neste gong avanserer mannen til damen foran, og gangen etterpå ”anvanserer” han 2 damer bakover (han snur innover mot midten). Repeter 1 dame fram, og så 2 bak inntil musikken slutter.
tilbake til toppen av dokumentet

Reinlender med sidebyte
Pardans til reinlendermusikk Parvis i stor motsols ring. Vi lærte denne av Alix Cordray på Rettleiarsamlinga i BLS 9. februar 2003.
Dansemåte:
Dans vanleg open reinlender ein gong. Istaden for dei 2 siste hoppstega, tar vi 3 gåsteg og snur 1 1/2 gong rundt. (Ein variant er å snu 1/2 gang på første gåsteg, og ta dei neste 2 på staden). Jenta stopper guten sin plass og han opner i jenta sin plass. I neste omgang danser vi open reinlender med rollene bytta. Dvs, vi byter roller for kvar omgang.
tilbake til toppen av dokumentet

Smygvalsen
Pardans til sakte vals (16 eller 8 takters vek) i stor motsols ring. Vi lærte denne av Kristin Solhaug på Rettleiarsamlinga i BLS 9. februar 2003. Dansen står også på den svenske Internettsida "Dansbeskrivelser"
Dansemåte:
Vi står i danseretninga og held saman venstre i venstre og høgre i høgre på jentas hoft. (I Noreg er det også vanleg å bruke skuldertaket.) Vi dansar eit valsesteg framover (starte på venstre), så eit bakover, så tre valsesteg framover og eit bakover att. Vi slepper venstrehendene og dansar to valsesteg slik at vi tar saman til stor ring (guten får ryggen inn i ringen og jenta ryggen ut av rigen). Guten dansar stega nesten på staden og jenta i ein boge bakover og tar saman med guten bak seg med venstrehanda. Så dansar alle eit valsesteg framover (mot kvarandre), og eit valsesteg bakover (frå kvarandre). Så slepper vi igjen venstrehendene og dansar to valsesteg slik at vi byter plass med eigen partner, og slik at guten no vender ryggen utover og jenta ryggen innover mot sentrum, og tar saman til heil ring att. Så dansar alle igjen eit valsesteg framover (mot kvarandre) og eit bakover (frå kvarandre). Så til slutt slepper alle høgrehendene og på 2 valsesteg dansar jenta framover til ny partner (den jenta held i si venstre hand) medan guten trør stega om lag på staden. Til slutt vrir begge seg i danseretninga og tar også saman med høgre i høgre. Så startar dansen på nytt.
tilbake til toppen av dokumentet

Vinøvalsen
Pardans til sakte vals i stor motsols ring. Valsesteg gjennom heile dansen. Vi lærte denne av ? på Rettleiarsamlinga i BLS 9. februar 2003. Dansen står også på den svenske Internettsida "Dansbeskrivelser"
Dansemåte:
Vi står parvis i stor ring utan å halde saman, fronten innover mot sentrum av ringen. Alle startar med venstre fot. Jentene dansar 4 steg innover, tar saman i ring og dansar 4 sidesteg, 2 mot venstre og 2 mot høgre. Samtidig dansar gutane først 2 sidesteg mot venstre, så 2 sidesteg mot høgre og så 4 steg innover. Gutane tar saman på det 7. steget og lyfter armane på 8. steget.
No held gutane fram med 2 steg innover mellom jentene (eiga jente til høgre), medan jentene dansar 2 steg bakover (ryggar) under gutane sine armar. På dei neste 2 stega dansar jentene inn med hendene lyfta i ring, medan gutane rygger under. Dei siste 4 stega blir dansa ein gong til, men på siste steget stiller guten seg bak eiga jente, og jentene sslepper taket og set hendene i sida. Guten tar om jentas midje og hender og begge dansar 2 steg saman medan dei ser på kvarandre, først mot venstre og så mot høgre.
Nå tar dei venstre i venstre (vendt innover) og guten legg høgre rundt livet til jenta og fører jenta rundt motsols på 2 steg slik at dei blir ståande parvis i danseretninga. Paret takkar for dansen og jenta dansar 4 steg framover i danseretninga - forbi 1 gut og fram til neste. Samtidig snur guten innover og dansar mot danseretninga til 3. jente på 4 steg. Dei tar saman med begge handene og dansar medsols ein halv gong rundt på 4 steg, slepper taket, snur mot jenta/guten som vart dansa forbi, tar saman med begge hendene og dansar motsols rundt ein gong på 4 steg og stiller opp på ring.
Nå startar dansen på nytt med ny jente/gut.
tilbake til toppen av dokumentet

Polka med støyt (Hardanger)
Ein polka-masurka variant frå Hardanger. Pardans. Vi lærte denne av Jon Låte på Rettleiarsamlinga i BLS 9. februar 2003. Dansen er slik Jon lærte han som liten. Det er polkamasurka-steg til sides og polkamasurka-steg i rundsnuen.
Dansemåte:
Parvis i stor motsols ring. Vi held saman med samdanstak nr 6 (guten tar venstre handa i sida si utan å sleppe handa til jenta). Vi har fronten parvis mot kvarandre. Vi dansar 2-3 polkamasurkasteg til sides (steget der vi tar fremste foten litt "fram i lufta" før vi startar på eit nytt steg). Så snur vi halvt rundt (som i vanleg masurka) på eit polkamasurkasteg (trø, trø, trø) og dansar vidare på 2-3 polkamasurkasteg til sides i danseretninga. Til slutt dansar vi rundt resten av veket på polkamasurkasteg (med eller mot sola).
tilbake til toppen av dokumentet

Wienerkryss (Hardanger)
Ein hamborgar-variant frå Hardanger. Pardans. Vi lærte denne av Jon Låte på Rettleiarsamlinga i BLS 9. februar 2003. Dansen er slik Jon lærte han som liten. Det er hamborgarsteg og gåsteg. Liknar mykje på "Winerkryss frå Hardanger" som står i "Danse danse lett" av Egil Bakka.
Dansemåte:
Parvis i stor motsols ring. Vi held saman med det lette taket, vendt halvt i danseretninga og halvt mot kvarandre. Vi dansar eit hamborgarsteg (byrjar på yste fot) langs ringen og to gåsteg. På gåstega byter vi handtak til motsett hand. Så dansar vi det same tilbake: eit hamborgarsteg og to gåsteg. Så tar vi saman med samdanstak 6 (guten tar venstre handa si i sida utan å sleppe handa til jenta) og dansar først eit hamborgarsteg motsols og så hamborgar medsols til slutten av veket.
tilbake til toppen av dokumentet

Madammen (dansk)
Dansk turdans - samdans på Nordlek 2003. Rettleiing, musikk og video på Nordlek 03.
Dansemåte:
4 par i kvardrilje. Para med rygg eller front til musikken er premiærpar og dei to andre sekundærpar. Stega er sidesteg, bytomfotsteg, gåsteg og "hurresteg". Samdanstaka er Det lette taket, Samdanstak nr I, Krossvendingstak og "Midje-tak". Det er 4 turar og kvar tur har 4 delar. 1. del varierer frå tur til tur, medan turane 2-4 er lik for kvar gong. Dessutan er det ei avslutning heilt til slutt. Det er ikkje noko opphald mellom turane/delene.
1. tur - sidesteg
Del 1: Vi tar saman med det lette taket og dansar 16 sidesteg ein heil gong rundt ringen medsols.
Del 2: Premiærpara (det lette taket) dansar motkvarandre på eit bytomfotsteg og eit sluttsteg, og sameleis tilbake att (rygger). Vi byrjar med yste foten. Så dansar sekundærpara det same.
Del 3: Para tar saman med krossvendingstak (høgre arm til guten over) og dansar med gåsteg motsols ein halv omgang (8 gåsteg), snur mot venstre på dei to siste gåstega (guten rygger) og para går sameleis tilbake. Alle byrjar på yste foten.
Del 4: Alle dansar vanleg høgrehands kjede (guten motsols, jenta medsols) ein heil omgang. Guten startar på venstre fot og jenta på høgre.
2. tur - jentering i midten
Del 1: Jentene tar saman i midten av ringen med "livtak" (høgre arm over, held saman bak ryggen) og dansar 16 "hurresteg" medsols. Dei stig baklengs tilbake på plass ved slutten av musikken. Gutane står i ro.
Del 2 - 4 er lik tur 1.
3. tur - gutering i midten
Del 1: Gutane dansar sameleis som jentene i tur 2.
Del 2 - 4 er lik tur 1.
4. tur - alle i stor ring
Del 1: Alle tar saman med det lette taket og dansar "hurresteg" medsols ein heil omgang.
Del 2 - 4 er lik tur 1.
Avslutning (same musikk som del 1). Alle tar saman med eigen med samdanstak I og dansar 16 "hurresteg" medsols på staden.

tilbake til toppen av dokumentet

Gammelmodig Åtta, Solf.
Finsk turdans - samdans på Nordlek 2003. Rettleiing, musikk og video på Nordlek 03.
Dansemåte:
4 par i kvardrilje. Para med rygg eller front til musikken er premiærpar og dei to andre sekundærpar. Stega er gåsteg og "hurresteg" (polskasteg nr 1). Samdanstaka er Det lette taket, Høgrehandsmølle med tommeltak med grep om albogen og "Ola Glomstulen-tak".
1. tur - "Promenade"
Del 1. Premiærpara vender seg 1/4 gong mot venstre og dansar 8 små gåsteg framover (lette taket). Når dei er på høgd med "ståpara" snur dei 1/2 gong (mot kvarandre), dansar 8 gåsteg, snur på høgd med ståpara og nye 8 gåsteg, snur igjen på høgd med ståpara og så endeleg 8 gåsteg til dei igjen er på høgd med ståpara og snur igjen.
Del 2. Premiærpara dansar no (på ca 2 gåsteg) raskt mot midten av kvadrilja, tar saman til høgrehandsmølle med tommelgrep og med ledig hand med "undergrep" rundt albogen til dansaren framfor seg, og dansar 16 "hurresteg" medsols. På dei to siste gå-stega er det appell. Så dansar dei sameleis tilbake i motsols ring. På dei avsluttande to gå-steg med appell trør dei baklengs (langt steg) inn på plass.
Så dansar sekundærpara det same 2 delene som premiærpara nettopp dansa.
Deretter blir den overståande delen av 1. tur dansar nøyaktig på same måten ein gong til.
2. tur - Hurresteg i stor ring med klapp
Alle tar saman i stor ring med "Ola-Glomstulen-steg" (høgre arm over) og dansar 12 gåsteg medsols (med apellar på dei to siste) (byrje på venstre fot). Så held vi fram med 12 hurresteg i same retning. På 5. takt hoppar alle 3 hopp på samla bein og med 3 klapp (hendene høgt opp), og så tar vi nytt tak og dansar på tilsvarande vis tilbake motssols (byrje med venstre fot). Så blir det igjen 3 hopp med klapp og dansar så det same oppatt ein gong til først medsols og motsols. (Denne turen er heilt lik siste turen på "Åttemanna ängel").

tilbake til toppen av dokumentet

Schottis frå Stockholm
Svensk turdans - samdans på Nordlek 2003. Rettleiing, musikk og video på Nordlek 03. Reinlendermusikk. Bytedans. Det er tekst til (under).
Dansemåte:
Alle i stor ring. Det lette taket. Alle tre turane blir dansa 4 gonger.
1. tur - byte plass med framand, rygg mot rygg.
Alle tar saman til stor ring med det lette taket. Gutane har ryggen inn i ringen. Vi dansar først eit reinlenderseteg sidelengs motsols (byrje på venstre fot) og så eit reinlendersteg sidelengs tilbake igjen (medols). På 4 hoppsteg byter vi så plass med framand, ved at gut og framand jente byter plass rygg mot rygg (guten utafor jenta).
Så tar dei saman att og dansar det same 3 gonger til. Når dei byter plass 4. gongen, snur guten seg med fronten inn mot ringen og alle tar saman med det lette taket.
2. tur - jenta mot venstre heile turen
Alle står no med fronten inn i ringen (lette taket) og dansar 8 trøsteg mot venstre (medsols) i reinlendertakt (4 på venstre fot og 4 på høgre). Alle slepper taket, jenta dansar vidare mot venstre på same måten medan guten dansar bak jenta (medsols) på 4 hoppsteg og tar plass ved sida av neste jente (lette taket). (Her må altså gutane ha større "framdrift" enn jentene så dei kjem forbi ei jente på dei 4 hoppstega.)
Så dansar dei det same 3 gonger til. Etter 4. omgangen tar dei ikkje saman.
3. tur - utslagstur med byte
Utan å ta saman i starten dansar no guten på skrå "inn mot sentrum/framover motsols) og jenta sameleis "på skrå utover/framover motsols" på eit reinlendersteg (byrje på ydste fot), og så eit reinlendersteg til framover og mot kvarandre att. Guten dansar noko lengre steg enn jenta, slik at han no tar saman med "neste" jente og dansar vanleg "reinlender rundt" 2 gonger på 4 hoppsteg. (guten dansar altså ikkje rundt med den jenta han har i høgre handa når denne turen startar, men den neste jenta.).
Så dansar vi det same 3 gonger til. Den nest siste gongen startar vi reinlenderen med appell og vi klappar i hendene i det vi dansar mot kvarande att (ved starten av 2. reinlendersteget).

Til tur nr 2 er det vanleg å synge dette:
Vill du komma te' mej, ligga här bre've mig
Tralli, ralli.....
Jag ska inge' göra, se men inte röra
Tralli, ralli.....
Sen när du har domnat, slumrat in och somnat
Tralli, ralli.....
Sov du lilla Greta, du får inget veta
Tralli, ralli.....

tilbake til toppen av dokumentet

Over the Ocean / Atlantic Mixer /Atlantic Cross
Ein pardans i polkatakt som er mykje brukt i internasjonal folkedans. Bytedans. Vi lærte han av Alix Cordray på Rettleiarsamlinga i BLS 15. februar 2004. Vi fekk utdelt rettleiing til dansen, utarbeidd av Alix. Video finst på Internett.
Dansemåte:
Parvis i stor motsols ring, vendt i danseretninga. Vi held saman med venstre hand framfor guten og høgre over skulda til jenta. Vi går først 16 steg framover. Så slepper vi med venstre hand, svingar jenta ut slik at ho ser andre vegen, og slepper også med høgre hand. Så går vi igjen 16 steg framover, gutane mot sola og jentene med sola. Så møter vi ny partner. Vi tar tommelgrep og dansar 8 steg rundt saman med sola. Så skifter vi til venstre tommelgrep og dansar 8 steg rundt saman mot sola. Så tar vi høgre hand på skuldra til partneren og dansar snurresteg (høgre fot inn) rundt saman med sola. Til slutt endrar vi tilbake til "starttaket" slik at vi er klar til å byrje på nytt.

Ril frå Dønna
Dansen står i "Dansetradisjonar frå Nordland og Troms" (1984). To par i ring med det lette taket. Gåsteg II, hamborgarsteg. Vanleg rilmusikk.
Dansemåte:
1. Ring med og mot. Med det lette taket dansar vi 8 gåsteg i ring med sola (gåsteg II, starte med venstre foten), og så 8 gåsteg i ring mot sola. Alle slepper taket.
2. Figurering. Vi figurerer med eigen (hoftefeste med fingrane fram) med hamborgarsteg nesten på staden, først mot venstre. Så snur alle kortaste veg mot "framand" og dansar sameleis der.
3. "Dos a dos". Vi dansar no med eigen (gåsteg II) rundt kvarandre rygg mot rygg. To gonger, 8 steg på kvar "rundtur".
4. Figurering. Vi dansar sameleis som i tur 2.
5. Ring med og mot. Sameleis som tur 1.
osb....

Slik heldt vi fram, til spelemannen sluttar å spele etter at vi har dansa "Ring med og mot".
tilbake til toppen av dokumentet

Bitte mand i knibe
Dansk turdans - mykje brukt også i internasjonal folkedans. Vi lærte han på Rettleiarsamlinga i BLS 6. februar 2005. Rettleiing på svensk på www.folkedans.se.
Dansemåte:
Vanleg valsemusikk. Springsteg og valsesteg. To og to par dansar saman, alle på stor ring. Dersom det er eit par "til overs" dansar dei for seg sjølv inne i ringen. Dei er då i "knibe". Neste gong dansen byrjar, prøver det paret å danse med eit av dei andre para på ringen.
1. tur - 2 par saman
Vi tar saman parvis med vanleg livtak. To par stiller seg så saman på stor ring, det yste med fronten i danseretninga (motsols), og det inste med fronten mot danseretninga. Gutane tar saman med vanleg armkrok.
Dei første 8 taktene spring alle rundt motsols "på staden". På dei neste 8 taktene spring vi vidare motsols rundt, men endrar handtak/formasjon utan at dansen stoppar opp. Den nye formasjonen tar vi slik: Gutane slepper armkroken og dannar port med kvarandre med venstre hand. Høgre hand tar guten i venstre handa til eiga jente. Jentene dansar straks gjennom porten til gutane, vender seg så motsols og tar saman høgre i høgre over venstre armane til gutane, slik at det blir eit kors.
2. tur - tyrolervals
Vi slepper taket med det andre paret, og dansar dei neste 16 taktene rundt kvarandre motsols med vanleg vals (tyrolervals) med samdanstak I.

Så byrjar dansen på nytt igjen.

tilbake til toppen av dokumentet

Sirkel-vals
Engelsk (?) turdans - mykje brukt også i internasjonal folkedans. Vi lærte han på Retteilarsamlinga i BLS 6. februar 2005 ved å sjå på video på Internett. Rettleiing på svensk på www.folkedans.se.
Dansemåte:
Vanleg valsemusikk. Valsesteg og sidesteg. Det lette taket og samdanstak I. Bytedans i stor ring.
1. tur - jenta forbi
Alle tar saman i vanleg stor ring med lette taket, front inn i ringen. Vi dansar eit valsesteg rett inn mot sentrum av ringen (guten byrjar på venstre og jenta på høgre), og eit valsesteg tilbake (rygge). På to valsesteg dansar så jenta forbi guten til høgre for seg og inn på plass (samtidig med at ho dansar ein gong rundt seg sjølv), og tar det lette taket att. Guten trør valsestega på staden. Dette blir dansa tre gonger til.
2. tur - inn og ut
Vi dansar no (lette taket framleis) parvis rett inn mot sentrum av ringen tre små valsesteg (og vender litt på oss), og snur ein halv gong rundt på fjerde valsesteget (frå kvarandre, guten motsols og jenta medsols), og tar saman med lette taket att. Så dansar vi på 3 små valsesteg ut over att, og snur rundt (frå kvarandre) på fjerde valsesteget.
3. tur - sidesteg inn og ut og vals
Med samdanstak I dansar vi parvis to sidesteg inn mot sentrum av ringen, og to sidesteg utover frå sentrum att. Og til slutt dansar vi 4 valsesteg på ringen (to gonger rundt medsols).

Så byrjar dansen på nytt igjen.

tilbake til toppen av dokumentet

Blomman
Svensk (Åke Mårtensson) turdans. Vi lærte han på Retteilarsamlinga i BLS 6. februar 2005. Rettleiing på svensk på www.folkedans.se.
Dansemåte:
Vanleg valsemusikk. Valsesteg, frykdalssteg, springsteg. Parvis etter kvarandre på stor ring.
1. tur - på ring (8 takter)
Vi står parvis etter kvarandre på stor ring. Vi dansar to frykdalssteg og 6 springsteg langs ringen (begge startar på yste foten). Lett appell på første frykdalssteget og første springsteget. Dette dansar vi ein gong til og endar opp med å snu oss med fronten inn i ringen.
2. tur - inn i ringen (8 takter)
Jenta dansar no rett inn mot sentrum på to frykdalssteg og 6 springsteg, medan guten står i ro på ringen. jenta vender seg om på dei 6 springstega slik at ho får fronten utover mot guten. Så står jenta stille medan guten dansar mot henne på to frykdalssteg og 6 springsteg og byr opp til vals.
3. tur - vals på stor ring (8 takter)
Med samdanstak I dansar vi parvis vals utover og framover i danseretninga og vidare vals på stor ring.
4. tur - vals og parbyte (8 takter)
Vi dansar parvis i danseretninga (lette taket) eit valsesteg frå kvarandre og eit imot, og så rundt oss sjølve på to valsesteg (guten motsols og jenta medsols). Så dansar vi igjen eit valsesteg ifrå og eit imot og på dei to siste valsestega dansar guten rett fram medan jenta dansar ein gong rundt under gutens arm og fram til neste gut.

Så byrjar dansen på nytt igjen.

tilbake til toppen av dokumentet

Kerenski
Dansen står i "Dansetradisjoner fra Finnmark" (1996), frå Pasvikdalen. Dansen er velkjent i Finland. Parvis etter kvarandre i stor motsols ring. Samdanstak I. Sidesteg, slengsteg og polka. Polkamusikk. Notar står også i same boka og er innspela på tilhøyrande CD.
Dansemåte:
1. Sidesteg og gåsteg. Gut og jente vender mot kvarande, guten har ryggen inn i ringen. Vi dansar to sidesteg i danseretniga, og deretter vidare utan stogg 4 gåsteg ved sida av kvarandre. Dette blir dansa ein gong til.
2. Sidesteg og gåsteg tilbake.. Vi danar 2 sidesteg mot danseretninga og 4 gåsteg vidare ved sida av kvarandre. Det same blir dansa ein gong til, men no slik at dei to siste gåstega blir eit sluttsteg der vi tar begge i begge og snur mot kvarande (med litt større avstand).
3. Slengsteg og jenta rundt. Vi dansar no to små slengsteg på staden vendt mot kvarandre (jenta startar med høgre fot og guten med venstre). No tar jenta hoftefeste (fingrane fram) og gutane armane i kryss over brystet, og dansar på ny to slengsteg og 4 gåsteg langs ringen. På desse gåstega svinger jenta også rundt ein gong med sola. (Hoftefeste og armane i kryss har dei no heilt til den avsluttande polkaen.) Så dansar vi 2 slengsteg og 4 gåsteg ein gong til.
5. Gåsteg og slengsteg i begge retningar. Vi dansar no 2 gåsteg (jenta byrjar med høgre og guten med venstre) i danseretninga og så eit slengsteg, litt vendt mot kvarandre. Så dansar vi 2 gåsteg og eit sluttsteg mot danseretninga, igjen litt vendt mot kvarandre.
6. Polka langs ringen. Til slutt tar vi saman (samdanstak I) og dansar 4 takter polka på ringen rundt med sola.

Så byrjar dansen på nytt igjen.
tilbake til toppen av dokumentet

Ril frå Vegårdshei
Dansen står i "Danse danse lett ut på foten" av Egil Bakka (1970). Vi stiller i ring med det lette taket og dansar mot sola i ringen. Hoppsteg II (rilsteg)

0. Ring med/mot sola. Vi dansar 16 hoppsteg med sola (byrje på venstre fot) og 16 hoppsteg mot sola. Denne delen blir berre brukt i starten av dansen.

1. Figurering. Jenta snur ein halv gong mot venstre mot eigen gut og dei tar tommelgrepet med høgre hand. Så dansar dei langs ringen 16 hoppsteg (jenta bakover og guten framover). Så snur alle 1/2 gong rundt (gutane motsols og jentene medsols), tar tommeltaket med framand, og dansar 16 hoppsteg i ring mot sola (starte på venstre fot). Hoftefeste nr 3 (alle fingrane bakover) med ledig hand under figureringa.

2. Kjede. Vi dansar vanleg høgre hands kjede (gutan med sola, jentene mot) til den 6. (medrekna den vi starta med). Her får vi venstre i venste, svingar rundt med kvarandre 1/2 gong mot sola og byter til høgre hands tommelgrep. Så byrjar dansen på del 1 igjen.

Alle snuingar fell på sekstande steget i eit vek (ikkje på første).

tilbake til toppen av dokumentet

Kørsdans frå Grue - Reidar Warme sin variant
Kørsdans frå Grue står i "Norske Folkedansar. Turdansar. Denne dansen har berre ein "tur". Reidar Warme har på grunnlag av denne turen laga ein dans med 4 turar. To par stiller i ring med det lette taket. Kørsdanssteg frå Grue. Den første turen (og fjerde turen) kan ein godt danse i stor ring.
Kørsdansstega slik dei blir brukt i 1., 2. og 3. turen er slik. Mot venstre: Vi kryssar høgre fot over venstre og tar tyngd på han. Dette er innleiinga til steget. Så svingar vi venstre fot heilt tilbake i kryss over høgre og set tåa lett i golvet (utan å ta tyngde). Straks etter tar vi eit raskt bytomfotsteg mot venstre ved at vi set venstre i golvet ved sida av høgre og byter fort til høgre fot att som vi set i kryss framfor venstre (og tar tyngde). Mot høgre er steget tilsvarande: Vi startar innleiinga med å ta venstre i kryss over høgre og tar tyngd. Så svingar vi høgre foten attende i kryss over venstre, raskt etterfylgt av eit bytomfotsteg i kryss mot høgre.

1. Kørsdanssteg mot venstre og mot høgre. To par tar saman i liten ring med det lette taket og dansar kørsdanssteg mot venstre (forklart ovanfor) og avsluttar med 3 appellar på slutten av veket. Så dansar vi heilt tilsvarande mot venstre og avsluttasr også no med 3 appellar. Alle slepper taket til slutt.

2. Byte plass. Jentene tar saman i kryss med tommelgrepet og byter plass (innanfor gutane) ved at dei dansar mot venstre (medsols) innleingssteget og eit kørssteg (avsluttar ved å sette begge føtene innntil kvarandre), og slepper taket. Så dansar gutane heilt tilsvarande, og byter dermed plass. Så dansar jentene det same ein gong til (også no medsols). Og til slutt dansar gutane like eins. Dermed har alle kome tilbake på eigen plass i oppsettet, og vi har dansa halve turen. Andre delen dansar vi på heilt same måte, men no dansar vi mot høgre (motsols ring).

3. I valsetakt. Denne turen er nærpå heilt lik 1. turen. Men musikken blir no spela i valsetakt (og det går dermed saktare enn i 1. tur). Ved slutten av veket er det ikkje appellar, men i staden går alle rundt seg sjølv på tre gåsteg (motsols).

4. Kørsdanssteg med hopp. Som i første og tredje tur dansar vi først eit vek av musikken mot venstre og deretter eit vek mot høgre. Vi brukar herdataket. Steget mot venstre er slik: Vi trør høgre i kors over venstre og tar tyngd. Så svingar vi venstre heilt tilbake i kryss over høgre og tar tåa så vidt i golvet. Så set vi venstre inntil høgre att idet vi satsar på begge føtene: hoppar opp, slår føtene saman oppe i lufta og landar att på begge føtene jamsides. Så dansar vi neste steg sameleis vidare mot venstre. I andre veket dansar vi så mot venstre med tilsvarande steg.
tilbake til toppen av dokumentet

Kørsdans frå Valdres
Denne dansen står i "Norske Folkedansar. Turdansar. Det er best å bruke valdresspringarsteg med god framdrift i denne dansen, men sjølvsagt går det også an å bruke andre bytomfotsteg med god framdrift.
På øving i Oslo Songdanslag fortalde spelemannen Knut Trøen (frå Vestre Slidre) at han hugsa at dei dansa denne dansen i jula då han var liten. I denne dansen/leiken kunne alle vere med, også dei som ikkje var støe i vanleg valdresspringar.
Når ein bruker ein vanleg slått med 8 takter per vek, passar det best med eit oppsett med 8 dansarar. Men det går også bra med fleire eller færre par, men då snur ein ikkje rundt eigen i andre turen.

1. Kørsturen. Vi tar saman parvis i ring slik at guten har høgre hand i jenta si venstre hand. Guten står i yst og jenta innanfor i motsols retning (eller jenta kan ha ryggen inn i ringen og guten fronten mot jenta). Vi startar med venstre foten og dansar 4 gonger rundt kvarandre i motsols ring. Vi brukar 4 bytomfotsteg på å kome ein gong rundt kvarandre. Det blir til saman 16 steg. Guten dansar først innanfor/til venstre for jenta, så framfor jenta og slik at jenta igjen kjem innanfor guten. Vi held saman heile tida med eit lett handtak slik at hendene "glir lett" i kvarandre. Samtidig med at vi dansar rundt kvarandre har vi framdrift i ringen. Idet vi er ferdig med fjerde "runden" snur guten mot venstre slik han er klar til å byrje kjeda i motsols retning.

2. Kjeda. Vi dansar no kjede utan å ta saman åtte steg den eine retninga, snur med eigen, og dansar kjede sameleis tilbake utan å ta saman tilbake til eigen plass. Så startar dansen frå byrjinga att. I kjeda dansar gutane først medsols i ringen, så motsols tilbake. Jentene motsett. Når kjeda byrjar, snur guten mot venstre og dansar på skrå inn mot sentrum av rigen mellom eiga jente og den jenta som er "bak". Når vi møter eigen etter 8 bytomfotsteg, brukar vi kvarandre som "rudingsbøye" og rundar kvarandre med høgre side mot høgre side. Det er best å ha bra god avstand når vi dansar kjeda, men vi må ha god framdrift slik at vi passerer ei jente/gut for kvart bytomfotsteg.
Vi kan danse dansen så lenge vi vil (til slåtten er slutt).
tilbake til toppen av dokumentet

Sekskorsedansen (frå Melvær i Sunnfjord)
Denne dansen står i "Norske Folkedansar. Turdansar. Oslo 1991. Vi brukar "kjededanssteg", hoppsteg frå reinlender, og reinlendersteg. Reinlenderstega kan varierast.
Tre par i ring med det lette taket, litt skrå inn i ringen. Kjededanssteget er om lag som eit kvilesteg i sogdans: Vi trør på skrå framover på venstre, inntil med høgre, framover att på venstre, og gjer ein ekstra svikt, og så høgre inntil utan å ta tyngd. Så trør vi nesten rett inn inn i ringen med høgre, gjer ein ekstra svikt og set venstre inntil utan tyngd.

1. Kjededanssteg og hoppsteg. Vi tar saman tre par i ein ring med det lette taket. Vi dansar 4 kjededanssteg i ring med sola (startar på venstre), og så 4 hoppsteg langs ringen (vi løfter ledig fot med bøygd kne fram og opp når vi dansar hoppstega). Dette dansar vi ein gong til.

2. Kjede til vi møter eigen 4. gongen. Guten snur no mot jenta si, dei tar høgre olbogetak, og vi dansar "vanleg" kjede til vi møter eigen den 4. gongen. Før jenta tar saman med eigen 4. gongen svingar ho inn på plass og tar saman med guten sin med det lette taket. Så byrjar dansen på nytt.
tilbake til toppen av dokumentet

Veva vadmål
Dansen står i "Danse danse dokka mi" av Klara Semb (1958). Ein leikprega dans. Vi stiller opp i to rekkjer (gjerne 8 par), gutane til venstre sett frå musikken, og jentene til høgre. ca 2 m mellom rekkjene når vi ikkje held saman. Vi deler inn i einar- og toar-par. Der det er naturleg flytter alle seg oppover mot musikken sidelengs med små steg i takt med musikken.

1. Renninga. Øvste paret tar saman med lette taket og spring ned mellom radene, vik av til høgre, og med hendene høgt løfta spring dei oppover mot musikken igjen på kvar si side av jenterada. Vidare spring dei nedover på begge sider av guterada på tilsvarande måte og stiller seg nedst på kvar si rad. Når første verset av musikken er ferdig (etter 36 steg), startar neste par på same måte osb. Ein kan også starte neste paret tidlegare, til dømes etter 12 steg.
2. Spolinga. Øvste paret spring mot kvarandre, tar høgre hands armkrok og spring rundt kvarandre midt mellom radene på 6 springsteg. Så dansar guten rundt med neste jenta med venstre hands armkrok på 6 springsteg, medan jenta dansar rundt med neste gut tilsvarande. Så dansar dei igjen med høgre armkrok rundt kvarandre midt mellom radene på 6 springsteg, osb. Når dei har komne heilt ned dansar dei rundt og inn på plass. Når ein har dansa 36 springsteg, byrjar neste par å danse på same måten som første paret.
3. Skytlane. Her dansar alle para samstundes. I det same vi startar, dansar vi mot kvarandre og tar saman parvis begge i begge. Einarpara dansar no i sikssak nedover (frå musikken), og toarpara oppover (mot musikken). Einargutane byrjar med å dytte jenta på skrå bakover (vik av mot venstre), medan toarjentene dyttar sin gut bakover (vik av til høgre). Vi brukar 6 steg til kvar smetting, og så byter gut/jente rolle. Når eit par er kome nedst, står dei i ro i 6 taktar og så byrjar guten å dytte jenta si bakover. Når eit par er kome øvst, dansar dei først over til andre sida, og dei står dei i ro i 6 taktar, før dei held fram på vanleg måte. Turen er ferdig når alle er tilbake på sin gamle plass.
4. Veften eller Isletten. Rett før turen byrjar snur alle einarpara seg frå musikken og toarpara mot musikken, og toarpara løfter armane høgt til port slik at einarpara kan smyge under. Alle byrjar samstundes. (Normalt held vi saman med berre ei hand så blir det lettare å lage port.) Vi bruker 6 steg til ei smyging og 6 til port. (Men vi kan også danse dobbelt så raskt, 3 steg på smyging og 3 på port.) Når vi er komne øvst eller nedst, snur vi og står i ro i 6 taktar før vi byrjar att. Turen kan gjerne dansast to gonger eller ein gong.
5. Stampinga. Vi har same oppstillinga som i 3. turren, men vi held armane i om lag akslehøgd. Øvste paret bøyer seg og dansar nedover under dei låge portane. Vi kan dunke lett på ryggen til dei som passerer under. Etter 6 steg byrjar neste par. Når alle er tilbake der vi starta, er turen slutt.
6. Opprullinga. Her har vi igjen same utgangsstilling som i 3. turen. Vi skal rulle saman veven og etterpå teste styrken. Øvste guten slepper handtaket med venstre hand, snur mot venstre og byrjar med appell på venstre fot (det gjer også jenta). Så dansar dei ut og nedover langs guterada med jenta etter guten. Når dei har dansa 6 steg, danasr 2. par sameleis, og 2. gut tar saman med 1. jenta med vanleg leietak. Når 1. paret er komne nedst, heldt dei fram oppover mot musikken på utsida av jenterekkja, heilt til alle er komne ut i rekkje. Då stoppar 1. paret med fronten mot kvarandre, og samtidig byrjar 8. jenta å springe i stor ring rundt 1. paret slik at alle etter kvart rullar seg rundt førsteparet (ståparet). Dette heldt fram heilt til alle er samla i ein rull. Då smetter 1. guten ut gjennom rullen og drar jenta og resten ar rekkja med seg. Når dei er utkomne, spring dei i ring med sola og tek til slutt saman med 8. jenta slik at det blir ein ring.
7. Prøve styrken på veften. No hektar vi saman armkrokane på kvarandre og dansar små sidesteg med sola og vi må ikkje sleppe taket. Det er også vanleg å danse raske utfall framover mot dei andre slik at det blir liv/røre og rykkingar i ringen.

tilbake til toppen av dokumentet

Eikerril
Denne dansen står i "Norske Folkedansar. Turdansar. Dansen foregår i ein liten ring med 6 (eller 7) par. Vi stiller opp i dobbel ring med gutane i inste ringen. gut og jente vender mot kvarandre. Vi bruker sidesteg II (ST), bytomfotsteg frå hamborgar SSS (eller bytomfotsteg STS), og gåsteg I.

1. Gutane sidesteg rundt.
Gutane dansar sidesteg 14 steg rundt ringen, og byter så plass med eiga jente på 3 appellar idet dei snur rundt medsols 1/2 gong andlet til andlet.

2. Jentene sidesteg rudt.
Så dansar jente tilsvarande det gutane gjorde i tur 1.

3. Kjede
Alle dansar høgre hands kjede med 16 bytomfotsteg, to gonger rundt ringen. Gutane mot sola, jentene med. På slutten stiller guten seg framfor jenta si med fronten inn i ringen, med 3 appellar på siste steget.

4. Gutane figurerer
Jentene står i ro og held i stakken. Gutane figurerer først rundt eiga jente så så vidare rundt neste i medsols ring. Guten prøver i stor grad å ha fronten (halvvegs) mot jenta og innmot sentrum av ringen. Han bruker om lag 4 steg rundt kvar jente. Han stoppar ved sida av jenta si på 3 appellar klar til å starte ny høgre hands kjede.

5. Kjede
Alle dansar høgre hands kjede med 16 bytomfotsteg, to gonger rundt ringen sameleis som i 3. tur.

6. Jentene figurerer
Gutanee står i ro med hendene i kryss over brystet. Jentene figurerer først rundt eigen gut så så vidare rundt neste i medsols ring, tilsvarande det gutane gjorde i 4. tur. Det er vanleg at jentene figurerer rundt guten sin heilt til slutt.

7. Arm i arm
Gut og jente helsar lett og går arm i arm medsols rundt på ringen 14 gåsteg. Dei stoppar med 3 appellar, slepp taket og snur 1/2 gong rundt mot kvarandre og helsar lett. Så går dei arm i arm tilbake igjen motsols, stoppar på 3 appellar og helsar lett. Det er vanleg med godt humør her, vinke og tralle.

tilbake til toppen av dokumentet

Gilleråsen frå Gjemnes, Nordmøre
Denne dansen står i "Norske Folkedansar. Turdansar. Tre par stiller opp parvis etter kvarandre på ei rekkje med fronten mot musikken. Dei heldt saman med det lette taket. Ledig hand kan vere fri eller hoftefeste. Vi kan bruke springsteg, gjerne som i pols frå Nordmøre, eller annan anna bytomfotsteg/springsteg. Eit bytomfotsteg svarar til 3 springsteg.

1. 12 springsteg bakover og 12 framover
Alle startar med appell på yste foten og dansar 12 små springsteg bakoer frå musikken. Så dansar alle 12 små springsteg framover, igjen startar vi med appell.

2. Fremste paret dansar bak
Gut og jente i fremste paret dansar til høgre forbi kvarandre (jenta nærast musikken), kryssar så mellom 2. og 3. paret og stiller seg bakest i oppsettet på 12 springsteg.

3. 12 springsteg framover
Alles startar med appell og dansar 12 små springsteg rett framover. Vi passar på at det ikkje blir for stor avstand mellom para.

4. Smettinga
Nå skal para byte plass med dei para dei møter ved skiftevis å lage port og smette under. Det parsom nå er øvst vender seg raskt frå musikken tar saman med lette taket og dannar port. Midtparet smett så under. Så smett førsteparet under porten som sisteparet har laga. Når eit par kjem øvst eller nedst snur dei straks, tar saman med nytt lett tak og held fram dansen. Til saman skal vi i smettinga 3 heile omgangar slik at vi til slutt vert ståande på same plassen som den vi hadde då smettinga tok til. Det tar 48 steg. Smetting byrjar med appell. Det er viktig at vi drøyer tida når vi er på endane, men snur staks.

tilbake til toppen av dokumentet

Daldans (svensk)
Denne dansen er konstruert på midten av 1800-talet av A. Selinder ved Kungliga Teatern, og vart første gong framført i 1843. Han er basert på svenske folkedansar. Molodiane til turane er gamle visemelodiar frå Dalarne. Dansen står i den svenske rettleiingsboka "Grøna boken". Stega er i stor grad "Dalsteg", og byrjar med høgre fot i golvet om ikkje anna er sagt. Springsteg byrjar på venstre fot. Dansen vert dansa parvis etter kvarandre, enten i ring eller på ei rekkje. Det er mest vanleg med ring. Dalsteg, hambosteg, tostegsvalsesteg og utslagssteg blir dansa i 3/4 takt. Eit Dalsteg er stort sett som eit norsk slengsteg, men vi set foten kraftigare i golvet. I utslagssteget landar vi på begge føtene, bøyer i knea og slår ut med hendene, og reiser oss att.

1. Dalsteg framover
Guten held armane i kors over brøstet, med jenta på høgre side. Ho har venstre handa på gutens skulder og høgre handa i sida. Dei dansar 16 dalsteg framover. (I "Grøna boken" står det at dei dansar attende til startpunktet, men det er visst ikkje vanleg.)

2. Dalsteg og pannekakevending
Gut og jente vender seg mot kvarandre, tar saman begge i begge og dansar to dalsteg på staden, og gjer så pannekakevending på to takter (motsols for gut og medsols for jente). Dette blir dansa ein gong til.

3. Sparksteg og utslagssteg
Gut (armane i kors) og jente (hendene i sida) spring mot venstre forbi kvarandre og vender seg frå kvarandre medsols (i ca 4 stegs avstand), gjer så 3 sparksteg, og så eit utslagssteg. Så spring dei mot venstre og byter plass, vender medsols, og gjer igjen 3 sparksteg og eit utslagssteg. Dette blir dansa ein gong til.

4. Dalsteg og "tåkurtise"
Gut (armane i kors) og jente (hendene i sida) dansar 8 dalsteg mot kvarandre. Så tar dei saman begge i begge og dansar "tåkurtise" resen av veket. Tåkurtisen startar med at guten set fram venstre fot med hælen i golvet og jenta sin høgre fot med hæ i golvet slik at tåspissane får kontakt. Med eit hopp byter dei så fot, slik at dei blir ståande på motsett fot, medan den andre foten møtest tå mot tå. Og slik held det fram.

5. Dalsteg rundt jenta
Gut dansar på 8 dalsteg ein gong rundt jenta motsols medan han klappar i hendene eit slag for kvar takt. Jenta (hendene i sida) snur seg samtidig rundt på staden på 8 steg "tostegsvals", slik at ho heile tida har fronten mot guten. Etter 4 steg skal dei vere komne halvvegs rundt.

6. Pannekakevending med overspark
Dei tar saman begge i begge og gjer pannekakevending (2 takter). Så "dytter" guten hovudet til jenta ned, slik at ho set seg på høgre hæl og hovudet djupt bøygd. Så klappar guten i hendene og svingar samtidig høgre foten over jenta og vidare ein heil gong rundt mot venstre og "landar" med begge føtene inntil kvarandre. Dette blir dansa 3 gonger til.

7. Jenta til sida og tilbake
Gut (armane i kors) tar eit steg bakover og blir ståande der denne turen. Jenta (hendene i sida) dansar no 2 "kryssteg" langs ringen på denne måten: Fører først høgre fot litt fram mot høgre, den venstre foten blir så sett i golvet på kryss over den høgre (og tar tyngd eit kort øyeblikk) samtidig som ho løfter høgre litt, og på 3. taktslaget set ho ned att høgre foten på same plassen. Så dansar ho eit tilsvarande steg mot venstre, og byrjar då på venstre fot. Så dansar jenta 3 sparksteg og deretter eit utslagssteg. Alt dette dansar jenta så ein gong til. Så dansar jenta attende til plassen framfor guten ved at ho dansar sakte rundt medsols med tostegsvalsesteg (ein halv omgang rundt på kvart steg, byrje på høgre foten). Ho vert ståande ca 4 steg frå guten

8. Figurersteg mot kvarandre
Gut og jente figurerer nå på staden med front mot kvarandre (guten ryggen inn i ringen). Guten (armane i kryss) og jenta (hendene i sida) byrjar med å sette venstre fot eit steg fram samtidig med at dei luter seg litt framover og mot venstre, bøyer litt i venstre kne og har høgre strakt bakover mot høgre med tåspissen i golvet. Så blir same steg utført på høgre foten samtidig med at jente og gut tar saman begge i begge (ho legg hendene i guten sine, og dei fører armane i mjuk bevegelse utover). Då set jenta hendene i sida og guten armane i kors. Så set begge venstre foten eit steg bak og snur rundt motsols med eit lite hopp slik at dei "landar" på begge føtene, igjen vendt mot kvarandre. Alt dette blir dansa 3 gonger til.

9. Høgre armkrok og venstre armkrok
Dei tar høgre armkrok og dansar to gongar heilt rundt. Ledig hand i sida. Så venstre armkrok to gonger tilbake, og ender opp med fronten i danseretninga.

10. Dalsteg med jenteløft
Guten (med armane i kors) og jenta (med venstre hand på hans høgre skulder og høgre hand i sida)gjer nå 2 dalsteg med venstre fot først. På det tredje "dalsteget" legg jenta begge hendene på gutens skuldrar, og han tar jenta om midja og løfter henne over på si venstre side. Så gjer dei på denne plassen igjen to dalsteg som før (denne gongen byrjar dei på høgre foten), og på tredje "dalsteget" løfter han jenta over på si høgre side att. Alt dette blir dansa ein gong til.

11. Guten gjer dalsteg og utslagssteg
Jenta tar eit steg til sides og blir ståande der denne turen, med fronten i danseretninga. Guten dansar 8 dalsteg framover langs ringen. For kvart steg svingar han armane (knytte hender) vekselvis framom og bakom seg (høgre hand bak først). Så dansar han 8 mjuke utslagssteg bakover slik at han ender opp på venstre side av jenta.

12. "Titteturen"
Paret tar krysstak og jenta "hopper" over på guten venstre side. Sjølve hoppet skjer på andre taktdelen. Så dansar guten på same vis over til jentas venstre side. Så dansar jenta enno ein gong over på gutens venstre side, og her står dei stille neste takt. På liknande måte dansar no jenta over på gutens høgre side, så dansar vidare guten over på jentas høgre side, og jenta dansar enno ein gong over på gutens høgre side. Så stiller guten seg på neste takta bak jenta (begge har fronten i danseretninga), og guten legge hendene sine over jentas hender som ho har i sida. Så dansar dei 8 danldans-liknande steg på staden der dei vekselvis set høgre og venstre hæl i golvet. (Guten byrjar med høgre i golvet og jenta med venstre i golvet). Dei vrir seg samtidg ein del slik at dei "tittar" på kvarandre vekselvis på høgre og venstre side.

13. Hambo langs ringen
Alle dansar vanleg hambo langs ringen.

tilbake til toppen av dokumentet

Åttepardansen
Denne dansen står i "Norske Folkedansar. Turdansar. Åtte par stiller i ein ring (kan vere fleire, men like antal). Vi held høgre i høgre. Vi deler inn para 1 - 8. Då byrjar par 1 og par 5 å danse mot kvarandre, etter det par 2 og par 6 osb. Hoftefeste med tommelen bak for ledig hand. Bytomfotsten frå reinlender, og hoppsteg frå reinlender, gåsteg og sluttsteg.

1. Mot kvarandre og tilbake
Oppførande par startar. Dei startar på yste foten og dansar eit bytomfotsteg frå reinlender rett mot det andre paret, og så 2 gåsteg. Dei samlar føten på andre gåsteget og gjer ei lett helsing mot det andre paret. Dei snur 1/2 gong mot kvarandre og dansar attende til plassen sin på 2 hoppsteg frå reinlender (byrjar på yste fot), og inn på plass på eit sluttsteg, snur mot sentrum av ringen og helsar lett på kvarandre. Så dansar dei to neste para likeeins, osb. Etter at alle para har dansa turen ein gong, blir turen dansa ein gong til.

2a. Over til motsett plass
Oppførande par dansar halvkjede (utan å ta saman) over til motsett plass på 2 bytomfotsteg frå reinlender, to hoppsteg og sluttsteg inn på plass. Startar på yste foten med appell. Jentene dansar mellom gutane. Para slepper taket etter første bytomfotsteget. Når dei dansar inn på plass, dansar guten føre i ein boge med sola, før dei stoggar og helsar lett. Så dansar alle dei andre para sameleis eter tur.
2b. Tilbake til eigen plass
Etter tur dansar alle tilbake på plass på heilt tilsvarande måte som i tur 2a).

4. Kjede - snu tilbake med eigen
Jente og gut snur mot kvarandre og dansar høgre hands kjede. Dei startar med appell på venstre foten. Når dei møter eigen (høgre i høgre) trør dei ein appell og svingar 1/2 gong rundt og dansar kjede tilbake igjen og stoppar slik dei stod då danse byrja.

tilbake til toppen av dokumentet

Firetur frå Romerike
Denne dansen står i "Norske Folkedansar. Turdansar." To par stiller i ring med det lette taket. Stoppesteg og vals. Guten har lavt hoftefeste med ledig hand, jenta held i stakken med begge i djup helsing.

1. Ring med og mot sola
Vi startar på venstre foten og dansar 7 stoppesteg i ring med sola. Det sjuande steget trør vi vendt mot sentrum av ringen. Så set vi høgre foten litt bak og gjer lett helsing samtidig med at vi fører armane opp og ut i ein mjuk boge, og ringen blir litt større. Så dansar vi heilt tilsvarande tilbake motsols.

2. Kjede
Vi dansar no høgre hands kjede, startar på venstre fot. Vi brukar 2 stoppesteg på kvar vi møter, i alt 16 stoppesteg. Vi stoppar med fronten mot eigen.

3. Djup helsing og vals
Vi helsar først på eigen med djup helsing. Så dansar vi vals rundt kvarandre (samdanstak II). Guten startar på høgre fot og jenta med venstre. Vi dansar tett rundt kvarandre "synkront", dvsgutane dansar rygg mot rygg, så jentene rygg mot rygg osb. Dei to siste taktene brukar vi til å avslutte valsen, ved at guten set jenta frå seg på si høgre side og dei helsar lett på kvarandre på siste takta.
tilbake til toppen av dokumentet

Åttetur med mølle
Denne dansen står i "Norske Folkedansar. Turdansar." Fire par stiller i ring med det lette taket. Steg frå åttetur (Engelsksteg) og vals. Guten har lavt hoftefeste med ledig hand, jenta held i stakken i mølla og når dei snur i kjeda.

1. Ring med og mot sola
Vi startar på venstre foten og dansar 8 steg i ring med sola. På åttande steget snur vi på fotbladet og dansar 8 steg mot sola.

2. Mølle med og mot sola
Gut og jente tar saman med livtak, og guten fører jenta inn i ringen. Jentene tar saman med møllehjultaket med høgre handa (tommelen inn i neven på den framføre).Vi dansar så 8 steg med sola (startar på venstre foten). På åttande steget slepper jentene møllehjultaket (men gut og jente held saman som før), og para svingar rundt 1/2 gong med sola. Så tar gutane saman med venstre handa til møllehjultaket, og vi dansar 8 steg tilbake. Når guten er yst, har han djupt hoftefeste, og når jenta er yst, held ho i stakken.

3. Kjede
Vi dansar høgre hands kjede, startar på venstre fot. Når vi møter eigen, svingar vi rundt 1/2 gong med sola på 2 steg. Vi stoppar med fronten mot eigen.

3. Støype ljos og vals
Guten legg armane i kryss og bøyer seg noko framover, medan jenta held i stakken med begge hendene og støyper ljos (helsinga går nokså raskt). Vi tar no saman med samdanstak II og dansar 12 takter vals etter kvarandre på ringen mot sola. Para dansar tett saman. Dei to siste taktene bruker vi til å avslutte valsen, ved at guten set jenta frå seg på si høgre side og dei helsar lett på kvarandre på siste takta.
tilbake til toppen av dokumentet

Vebjørns vals
Pardans på stor ring. Kan dansast til alle vanlege valsar med 8 takts elle 16 takts vek. Det er 4 små turar på 4 takter kvar. Laga av Vebjørn Bakken. Brukt første gong i Oslo Songdanslag hausten 2007.
1. Peikevals framover
Vi tar saman med det lette taket og dansar 4 valsesteg framover (byrje på yste foten). Vi "peikar" med ledig fot (som i Mignon). Vi vender litt mot og frå kvarandre når vi dansar.
2. Jenta under armen to gonger
På to valsesteg dansar jenta under armen til guten medsols. Så skifter begge handtak, og jenta dansar på nytt ein gong rundt under armen medsols. Guten vender seg litt for å hjelpe jenta rundt.
3. Bakover og framover
Guten held no saman med si venstre hand i jentas høgre og vi snur oss og dansar bakover i danseretninga to valsesteg. Så snur vi oss igjen og tar saman med lette taket (gutens høgre i jentas venstre) og dansar to valsesteg framover i danseretninga.
2. Vanleg vals på ringen
Til slutt tar vi saman med samdanstak 1 og dansar to gonger rundt medsols i vanleg vals på 4 valsesteg.
tilbake til toppen av dokumentet

Stiger
Denne dansen står i "Dansetradisjoner fra Finnmark" (Egil Bakka og Arne Wikan 1996) . Dette er ein pardans som kombinerer element frå reinlender og frå steg-reinlender. Vi dansar parvis etter kvarandre i stor ring. Vanleg reinlendermusikk. Bytomfotsteg frå reinlender og stigersnu (SS SS).

1. Reinlender framover to steg
Vi tar saman med livtak, vendt i danseretninga. Vi startar med yste foten og dansar to reinlendersteg framover. På siste svikten på andre steget trør guten ned på venstre foten samtidig med at han snur seg mot høgre slik at han kjem andlet til andlet med jenta, men slik at dei står litt til sides for kvarandre. Dei tar samtidig saman med samdanstak 3.

2. Stigersnu
Gut og jente dansar no litt til sides (til høgre) for kvarandre slik at føtene er fri. Resten av veket dansar vi så stigersnu. Det blir ei skifting mellom totrinnssteg (SS) dansa framover og bakover. Svikten er om lag den same på begge trinna. Dei dansar 1/2 gong rundt medsols på kvart steg, samtidig med at dei dansar framover på motsols ring. Guten startar med høgre fot på skrå bak venstre (i danseretninga), så venstre fot inntil høgre fot. Deretter høgre fot framover (i danseretninga) og venstre fot inntil, og så vidare. Det blir til saman 4 stiger-steg. Jenta startar med høgre fot framover, venstre inntil, høgre bakover, venstre inntil osb. Ved slutten av veket, vender dei i danseretninga, og guten må då ta to sviktar på høgre fot for å få venstre fot fri når han byrjar på nytt med reinledersteg framover i danseretninga.
tilbake til toppen av dokumentet

Den toppede høne fra Thy (dansk)
Mykje brukt dansk folkedans. Kvadrilje med 4 par. Gåsteg og hurresteg. 2/4 takt. Det lette taket (lavt) og samdanstak 1. (Beskrivelse på Internett her) (Høyr musikken her.)
Det er 10 ulike turar pluss avslutning. Kvar tur består av 2 deler: Del a (16 takter ,varierer frå tur til tur = verset), og Del b (16 hurresteg i dobbeltring - to gonger rundt, og vanleg høgrehands kjede ein gong rundt på 16 gåsteg). Musikken har 3 vek på 16 taktar, vek 1 til Del a, og vek 2 og 3 til Del b.
1. Første tur - stor ring
Del a: Alle tar saman med det lette taket (lavt), og vi går rundt ringen medsols ein gong på 16 gåsteg.
Del b: Dette blir dansa som avslutning på kvar tur.
Alle tar saman med Ola-Glomstulen-tak (høgre hand over) og dansar to gonger rundt med hurresteg (høgre fot i kryss framfor venstre fot). Ein må ha god framdrift. Så går vi rett over til høgrehands kjede ein gong rundt.
2. Hurresteg med eigen
Vi dansar 16 hurresteg rundt medsols med eigen. Vi bruker vanleg samdanstak 1.
3. Einhands jentemølle
Gutane står i ro. Jentene tar saman til mølle (bære-på-gullstol-tak: vi tar med høgre hand om armleddet til den som er bak oss, og tar med venstre på overarmen til den som er til venstre for oss) og dansar ein omgang medsols med hurresteg.
4. Einhands gutemølle
Jentene står i ro. Gutane dansar slik jentene gjorde i tur 3.
5. Tohands jentemølle
Gutane står i ro. Jentene tar saman til mølle med begge hender (dei som står overfor kvarandre tar kvarandres hender (høgre med venstre, venstre med høgre), dei to andre tar saman likeeins, men stikk si høgre hand ovanfrå og gjennom den ringen som det andre paret dannar) og dansar ein omgang medsols med hurresteg.
6. Tohands gutemølle
Jentene står i ro. Gutane dansar slik jentene gjorde i tur 5.
7 Jentering med livtak
Gutane står i ro. Jentene tar saman med livtak (dvs vi tar saman bak ryggen på den som står oss nærast på kvar side - høgre hand over naboens handledd) og dansar ein omgang medsols med hurresteg.
8. Gutering med livtak
Jentene står i ro. Gutane dansar slik jentene gjorde i tur 5.
9. Stor ring.
Vi dansar sameleis som i tur 1.
Avslutning. Etter tur 9 avsluttar vi dansen med å danse 16 hurresteg med eigen.

tilbake til toppen av dokumentet

Dansk reinlender (dansk)
Pardans på stor ring. Kan dansast til alle vanlege reinlenderar med 8 eller 16 takters vek. Reinlendersteg og hoppsteg. Denne finst også på video på Internett (video).
1. "Skøytereinlender" framover
Vi tar saman med krysstaket (tommelfingertak, guten har armen øvst), og dansar eit reinlendersteg på skrå framover mot venstre (startar på venstre foten). Høgre fot på taktslag 2 tar vi i kryss bak venstre. Så dansar vi tilsvarande eit reinlendersteg framover på skrå mot høgre. Så dansar vi rett framover på fire lave hoppsteg. Dette dansar vi ein gong til.
2. Rundt på staden
Vi snur mot kvarandre og tar saman høgre i høgre (tommelfingertak) og dansar eit reinlendersteg medsols, snur brått og tar venstre i venstre og dansar eit reinlendersteg tilbake motsols. Så hoppar vi vidare motsols rundt kvarandre ein gong på 4 hoppsteg. Dette dansar vi ein gong til.

Familiesekstur (dansk)
Bytedans på stor ring. Har ein spesiell melodi. Gåsteg, kryssteg og hurresteg. Denne finst også på video på Internett (video).
0. Innleiing - krysssteg mot venstre
Alle tar saman med lette taket i stor ring. Som innleiing til dansen dansar alle mot venstre 16 takter kryssteg (trør på høgre på kryss framom venstre fot, og trør venstre til sides) ("må tisse steg").
1. Inn og ut to gonger
Så går alle inn mot sentrum av ringen på 4 gåsteg (byrje på venstre), og 4 gåsteg tilbake igjen (rygge, byrje på venstre). Det dansar vi ein gong til.
2. Kjede langs ringen
Alle dansar så høgrehands kjede langs ringen 16 gåsteg (starte på venstre), to steg per person.
3. Hurresteg
Med den 8. personen tar vi saman og dansar 16 hurresteg rundt på staden. Vi tar høgre hendene "i kryss" på skuldra til den vi dansar med, og held saman med venstre handa under.

Tur1-3 dansar vi så mange gonger vi vil.

tilbake til toppen av dokumentet

Durham reel
Denne dansen kan finnast på Internett (video). Dans med 4 par. Rilsteg og sidesteg. Det lette taket og krysstak (guten har armen øvst). Vi stiller på to rekkje frå musikken, gutane til høgre (sett frå musikken) og jentene til venstre. Vi startar over alt i dansen med høgre fot. Kvar tur har to gonger 16 takter med musikk. På videoen er rilstega nokså lave.

1. Ring med og mot sola - rilsteg
Vi tar saman med det lette taket til ring og dansar 16 rilsteg mot sola, og 16 rilsteg tilbake (i begge retningar startar vi med høgre fot). Vi endar opp på to rekkjer slik vi starta.

2. Kaste av i begge retningar - rekkje
Guterekkja og jenterekkja kastar no av, dansar nedetter frå musikken på rekkje og snur oppover i midten (utan å ta saman) til dei er kome på ei rekkje. Då snur alle brått mot kvarandre parvis (1/2 gong), og det siste paret kastar av og dansar "tilbake" til alle er inne på ei rekkje att.

3. Rundt mot venstre, fram og tilbake - rekkje
Så snur alle motkvarandre parvis 1/2 gong og tar saman med krysstak (guten har si arm øvst) og øvste paret tar av mot venstre og dansar nedover på "utsida", snur mot venstre att og dansar oppover "i midten". Så snur alle mot kvarandre lettaste vegen (utan å sleppa krysstaket), og det nedste paret leier an. Dei vik av mot vanstre, dansar oppover på utsida og nedover att i midten.

4. Under port i rekkje
Så tar alle saman med vanleg lavt leietak (først 4 gutar, så 4 jenter), første og andre jente løfter hendene til port, og første jut danser under og drar alle dei andre med seg nedover på "utsida" av jenterekkja, og når han er komen nedst, vik han igjen mot høgre og dansar oppover mot musikken att. Når første guten er komen øvst att har dei dansa 16 steg og det er no ei jenterekkje og ei guterekkje som heng saman nedst. Då løfter første og andre gut hendene til port og øvste jente dansar under og nedover, motsatt retning, til dei er tilbake til startoppstillinga.

5. Ring med og mot sola - sidesteg
Straks vi er tilbake tar vi saman til ring og dansar på same måten som i tur 1, men no med sidesteg. (Her startar vi med venstre fot medsols.) På takt 16 (idet vi snur) tar vi føtene saman. Heilt til slutt i dansen stig alle ut til to rekkjer med eit avsluttande kompliment mot eigen partnar.
tilbake til toppen av dokumentet

Åttetur frå Asker
Denne dansen står i "Norske Folkedansar. Turdansar." Fire par stiller i ring med det lette taket. Steg frå åttetur (Engelsksteg) og vals. Guten har lavt hoftefeste med ledig hand, jenta held i stakken i mølla og når dei snur i kjeda.

1. Ring med og mot sola
Vi startar på venstre foten og dansar 8 steg i ring med sola. På åttande steget snur vi på fotbladet og dansar 8 steg mot sola.

2. Kjede
Vi dansar høgre hands kjede, startar på venstre fot. Når vi møter eigen, svingar vi rundt 1/2 gong med sola på 2 steg. Vi stoppar med fronten mot eigen.

3. Støype ljos og vals
Guten legg armane i kryss og bøyer seg noko framover, medan jenta held i stakken med begge hendene og støyper ljos (helsinga går nokså raskt). Vi tar no saman med samdanstak II og dansar 12 takter vals etter kvarandre på ringen mot sola. Para dansar tett saman. Dei to siste taktene bruker vi til å avslutte valsen, ved at guten set jenta frå seg på si høgre side og dei helsar lett på kvarandre på siste takta.
tilbake til toppen av dokumentet

Trekrossedans frå Brekke i Sogn
Denne dansen står i "Norske Folkedansar. Turdansar." Ein gut og to jenter stiller i ring med det lette taket. Gåsteg og springsteg. Vi tar med det som i Norske Folkedansar blir kalla ekstratur som tur 3. I første del av turane 1-4 (ring med og mot sola) går musikken sakte.

1. Åttetal
Vi startar på venstre foten og dansar 8 gåsteg i ring med sola. På åttande steget snur vi på fotbladet og dansar 8 gåsteg mot sola. (Dette er den rolege delen)
Så slepper vi taket og dansar 8-tal på 18 springsteg. Guten i midten startar til høgre for jenta han hadde i si høgre hand. Vi stiller inn att på ringen med sluttsteg.
2. Smygeturen
I ring med og mot sola (som i første tur).
Så slepper jentene taket i kvarandre, guten og høgrejenta løfter armane og venstrehandsjenta spring under og drar med seg guten, og jentene tar saman til ring igjen. Med det same dei har teke saman, slepper jentene igjen taket, og guten og venstrejenta løfter armane og høgrehandsjenta spring under og drar med seg gutenog inn på plass. Så slepper guten taket med høgre handa, jentene løfter hendene til port og guten spring under og drar venstrehandsjenta med seg rundt og inn på plass. Dei tar saman att på sluttsteget.
3. Mot- og frå-turen
I ring med og mot sola (som i første tur).
Dansarane stiller på ei bein line. Guten stiller seg mot jenta han hadde i høgre handa, og den andre jenta stiller seg bak guten med med front i same retning som guten. Guten og høgrehandsjenta figurerer no med kvarandre ved å danse eit par små springsteg mot kvarandre og frå kvarandre (rygge). Dette dansar dei to gonger. Jenta bak guten føljer guten i hans rørsler. Så snur guten brått 1/2 gong rundt mot andre jenta og figurerer sameleis med henne (eit par steg mot, eit par steg frå, to gonger). Igjen føljer jenta bak guten hans rørsler. Til saman bruker dei 18 springsteg. Dei stiller inn på ring på sluttsteget.
4. Kjede med armkroktak
I ring med og mot sola (som i første tur).
Dei slepper taket og stiller på rekkje og guten dansar første rundt høgrehandsjenta med høgre armkroktak (jenta svingar vidare rundt til ho kjem inn på plass), så rundt den andre jenta med venstre armkroktak. Så høgrehandsjenta og vinstrehandsjenta ein gong til. Den jenta som ikkje blir dansa med står stort sett i ro (kjem guten litt i møte). Dei stiller til slutt inn på ring på sluttsteget.
5. Ring med herdataket
Denne turen blir dansa i raskt tempo heilt til dei to siste taktene.
Vi tar saman med herdataket og dansar 16 springsteg medsols, snur på det 16. steget og dansar 16 springsteg tilbake mot sola. På det 16. springsteget stoppar alle med front mot sentrum. Dei sviktar lett bakover, løfter armane høgt opp, slår eigne handflater saman og fører armane fram og medan dei held handflatene samla.
tilbake til toppen av dokumentet

Nikrossedans frå Brekke i Sogn
Denne dansen står i "Norske Folkedansar. Turdansar." Gåsteg og springsteg. Dansen liknar mykje på Trekrossedans. Der dei tre dansarane dansar kvar for seg er dansane heilt lik, og vi viser til omtalen der. Når vi dansar i ring, dansar alle 9 dansarane i same ringen. Oppstillinga mellom kvar tur er litt annleis enn det som står i "Norske Folkedansar". Der står det at vi stiller opp i ring, men her stiller vi opp på 3 rekkjer og dansar oss inn i ring på dei første 2-3 gåstega.
Oppstilling
Ein gut med to jenter stiller seg med fronten mot musikken. Bak dei stiller to oppsett til på same måten, slik at det blir tre oppsett etter kvarandre alle med fronten mot musikken.
Starten på kvar tur
Frå start-oppstillinga skal vi så snøgt som råd danse oss ut til stor medsols ring. Det kan skje på 3-4 gåsteg. Venstrehands jente i fremste oppsettet går raskt medsols "framfor" oppsettet sitt og drar dei to andre med seg, samtidig drar venstrehandsjenta i midtoppsettet sitt oppsett med seg ut på ringen, medan det tredje oppsett tar det meir med ro slik at første oppsettet når att det tredje, og dei kan ta saman til ein heil ring. På ringen blir det no slik at jentene held saman to og to, med dei tre gutane "innimellom".
Avslutninga av ringen med og mot sola
Ved slutten av ringen mot sola (tur 1-4) skal alle dei tre oppsetta passe på at dei dansar seg inn på den plassen dei hadde ved starten av dansen/turen. Dei tre oppsetta må då sleppe kvarandre eit par takter før ringdansinga er slutt slik at dei får rimeleg tid til å danse seg inn på plass.
Figureringa
Figureringa i tur 1-4 foregår på den plassen som oppsettet har ved starten på dansen. Det er heilt likt med figureringa i Trekrossedans.
tilbake til toppen av dokumentet